5.3. Cwmnïau tai cydweithredol sy’n bodoli eisoes

Yn aml, mae cwmnïau tai cydweithredol sy’n bodoli eisoes mewn safle da i gefnogi datblygiad cynllun cartrefi cydweithredol newydd.

See this page in: English

Trosolwg

Mewn sawl achos, mae gan gwmnïau tai cydweithredol sy’n bodoli eisoes asedau sylweddol, naill ai yn eu cartrefi presennol a/neu fel arian yn y banc, a all eu galluogi i gefnogi datblygiad cartrefi newydd. Datblygodd y mwyafrif o gwmnïau tai cydweithredol eu tai nifer o flynyddoedd yn ôl, ac, erbyn hyn, maen nhw naill ai wedi ad-dalu eu benthyciadau gwreiddiol, neu maen nhw’n agos at wneud hynny.

Sut gall cwmnïau tai cydweithredol helpu

Gall cwmnïau tai cydweithredol sy’n bodoli eisoes ddefnyddio asedau i ddatblygu cartrefi:

  • fel rhan o’u cwmni cydweithredol presennol.
  • trwy gefnogi sefydliad TCAG arall sy’n bodoli eisoes.
  • trwy gefnogi cynllun TCAG newydd arall.

Datblygu cartrefi newydd

Yn Lloegr, nid yw’r grantiau uchel oedd yn bodoli sawl blwyddyn yn ôl (trwy’r hyn oedd yn cael ei alw’n Gorfforaeth Tai) pan ddatblygodd y rhan fwyaf o gwmnïau cydweithredol eu cartrefi. Ar y mwyaf, yn Lloegr, mae grantiau cyhoeddus ar gael i gartrefi rhentu a osodir ar renti fforddiadwy yn unig, a all fod mor uchel ag 80% o renti’r farchnad.

Yng Nghymru, mae’r Grant Tai Cymdeithasol ar gael os byddwch yn gweithio gyda Landlord Cymdeithasol Cofrestredig. Gellir defnyddio Grant Tai Cymdeithasol er mwyn darparu tai rhentu neu berchnogaeth tai cost isel, trwy adeiladu cartrefi newydd neu ddefnyddio adeiladau sy’n bodoli eisoes. Yn ddiweddar, mae sawl cynllun TCAG yng Nghymru wedi defnyddio’r grant hwn wrth weithio mewn partneriaeth â chymdeithasau tai.

Er gwaetha’r modd, mae rhai cwmnïau tai cydweithredol wedi gallu datblygu niferoedd bach o gartrefi rhentu newydd ar gyfer eu cwmnïau cydweithredol heb ddefnyddio grant cyhoeddus. Gall gwmnïau cydweithredol sy’n bodoli eisoes ddefnyddio cronfeydd arian er mwyn cefnogi datblygiad cartrefi newydd, ond mae’n debygol bod angen iddynt ddefnyddio benthyciadau i ariannu datblygiadau newydd. Pan fydd y cwmnïau cydweithredol wedi ad-dalu benthyciadau ar eu tai presennol, gellir eu defnyddio fel sicrwydd wrth gefn ar gyfer benthyciadau newydd, sy’n golygu bod eu costau’n debygol o ostwng yn sylweddol.

Gallwn eich helpu â’r canlynol:

  • pennu a oes gennych asedau y gallwch eu defnyddio er mwyn codi arian trwy archwilio eu cyfrifon.
  • cynghori ar sut i gysyniadoli datblygiad adeiladu newydd a fyddai’n cyd-fynd ag ethos eich cwmni cydweithredol.
  • cynghori ar beth fyddai angen ei wneud er mwyn bodloni gofynion cyfreithiol a rheoliadol.
  • cynghori ar bwy y gallwch weithio â nhw er mwyn datblygu cynllun newydd.

Efallai bydd cyllid grant ar gael i ariannu cynlluniau perchnogi cartrefi cost isel, fel perchnogaeth cartrefi ar y cyd neu gydfuddiannol, ond mae’n bosibl y bydd angen cyngor cyfreithiol ar gwmnïau cydweithredol cwbl gydfuddiannol ynghylch newid eu rheolau presennol, ac ynghylch cydymffurfio â gofynion rheoliadol er mwyn eu galluogi i gyflawni datblygiadau o’r fath.