6 ffordd y mae Covid-19 wedi cyflymu ein sgiliau digidol

I gyd-fynd â’r Wythnos Sgiliau Digidol, Catherine Evans sy’n myfyrio ar effaith COVID-19 ar sgiliau digidol y Ganolfan

See this page in: English

Rai wythnosau yn ôl, cyhoeddodd fy nghydweithiwr Allan Shepherd flog am ei brofiad yn nyddiau cynnar cyfyngiadau symud y pandemig. Un o’r lluniau mwyaf teimladwy a rannodd oedd llun o’i gar, a arferai fod yn adnodd hollbwysig yn ei waith, wedi’i barcio o flaen ei gartref am y dyfodol agos. Yn hytrach na gyrru o gwmpas Powys yn gwneud cyflwyniadau a chyfarfod pobl, roedd Allan yn datblygu llu o sgiliau digidol, gan gynnwys sut i gyflwyno gweminarau gwerth chweil a chreu amgylcheddau dysgu ar-lein.

Mae’n un o dros 90 o’m cydweithwyr yng Nghanolfan Cydweithredol Cymru sydd wedi gorfod meistroli adnoddau a phlatfformau digidol ar frys, wrth i ni i gyd symud o’n swyddfeydd ledled Cymru i weithio gartref o fewn 24 awr i gyhoeddiad y Llywodraeth ar 16 Mawrth. Tipyn o gamp chwarae teg.

A minnau wedi mynychu sawl cyfarfod grŵp llywio trawsnewid digidol Canolfan Cydweithredol Cymru, lle mae cynnydd wedi’i wneud yn raddol yn hytrach nag ar frys gwyllt, dwi wir yn edmygu’r ffordd y mae fy nghydweithwyr wedi mynd i’r afael â’u sgiliau digidol yn yr wythnosau diwethaf. Nid yn unig maen nhw wedi cymryd y camau cyntaf gydag adnoddau newydd, ond maen nhw hefyd wedi llwyddo i feistroli’r grefft ac yn arloesi’n hapus bellach gyda datrysiadau newydd er mwyn gallu dal ati i ddiwallu anghenion eu cleientiaid. Dyma sut:

  1. Hyfforddiant a digwyddiadau

Digwyddiadau wyneb yn wyneb oedd y drefn ers talwm, gyda nifer enfawr o rwydweithiau, seminarau, cynadleddau a sesiynau hyfforddiant yn cael eu cynnal ledled Cymru. Heb yr opsiwn i wneud hyn, mae fy nghydweithwyr wedi llwyddo i feithrin eu sgiliau technoleg gweminarau ac wedi mynd ati i ail-gynllunio sesiynau rhwydweithio a hyfforddiant i weithio ar-lein. Rydyn ni wedi gweld bod hyn yn ein gwneud yn fwy ystwyth ac yn fwy ymatebol – gellir cynllunio, hyrwyddo, llenwi a chyflwyno gweminarau o fewn dyddiau – ac ymestyn ein cyrhaeddiad wrth i fwy o bobl allu mynychu gweminar 90 munud nag y byddai wedi digwydd petaen nhw’n gorfod teithio oriau i fynychu sesiwn yn bersonol. Mae’r gostyngiad mewn allyriadau carbon ynghyd ag arbedion o ran amser a chostau wedi bod yn sylweddol hefyd. Mae gwahaniaeth mawr rhwng cyflwyno yn bersonol a gwneud hynny ar-lein, felly yn ogystal â dysgu sgiliau technegol newydd, mae pobl yn datblygu sgiliau cyflwyno newydd hefyd, i sicrhau bod ein sesiynau ar-lein yn ddiddorol ac yn rhyngweithiol.

  1. Recriwtio

Mae’r Ganolfan yn recriwtio pobl o bob cwr o Gymru a’r DU, felly roedd cyfweliadau recriwtio traddodiadol yn gofyn i bwy bynnag oedd ar y panel a’r ymgeiswyr deithio i’n brif swyddfa yng Nghaerffili. Roedd cyfweliadau ar y gorwel ar gyfer tair swydd pan ddechreuodd y cyfyngiadau symud ac roedd yn rhaid penderfynu ai bwrw ymlaen neu ohirio fyddai ddoethaf. Gan nad oedd neb yn gwybod am ba mor hir y byddai’r cyfyngiadau symud mewn grym, penderfynwyd cynnal y cyfweliadau ar-lein ac roedd hyn yn golygu hogi ein sgiliau fideo-gynadledda er mwyn gallu sicrhau bod ymgeiswyr yn ymlacio ac yn gallu perfformio hyd eithaf eu gallu, tra’n cyflwyno ein hunain yn y ffordd fwyaf proffesiynol bosibl. Golygodd y broses hon ein bod wedi  gallu penodi ar gyfer y tair swydd a hyd yma mae’r penodiadau hyn wedi bod yn llwyddiannus iawn er nad ydym ni wedi cyfarfod y gweithwyr newydd wyneb yn wyneb eto, gyda phob un wedi derbyn eu rhaglen sefydlu ar-lein.

  1. Cynllunio tîm

Mae’r cyfyngiadau symud wedi golygu ein bod yn gorfod defnyddio cyfres o adnoddau cynllunio nad oedden ni wedi gweld eu tebyg o’r blaen. O ran y tîm Polisi a Chyfathrebu, mae’r rhan fwyaf o’n gwaith yn ymdrech ar y cyd sy’n cynnwys llawer o bobl, felly mae cael darlun clir o nodau, tasgau ac amserlenni wedi bod yn hollbwysig erioed. A ninnau yn gweithio o bell nawr o’n cartrefi, rydyn ni wedi datblygu sgiliau digidol newydd i reoli ffeiliau, trefnu tasgau a dal i fyny gyda phopeth, yn benodol drwy Microsoft Teams. Mae sgyrsiau a arferai gael eu cynnal dros y ddesg neu mewn cyfarfod yn cael eu cynnal nawr drwy adnodd sgwrsio. Rydyn ni hefyd wedi ymgyfarwyddo â defnyddio WhatsApp i gadw llygad ar lesiant ein gilydd a dewis y GIF perffaith i gyfleu sut mae pethau’n mynd!

  1. Gwasanaethau cyngor a chymorth i fusnesau

Prif ddiben y Ganolfan yw darparu gwasanaethau cyngor a chymorth i fusnesau – o  gyw entrepreneuriaid cymdeithasol i grwpiau sy’n ystyried sefydlu cynllun tai dan arweiniad y gymuned i sefydliadau sy’n awyddus i helpu i gael pobl ar-lein. Mae hyn wastad wedi bod yn rhywbeth sydd wedi cael ei wneud wyneb yn wyneb ar y cyfan. Er ei fod yn cymryd mwy o amser ac yn fwy niweidiol i’r amgylchedd, roedd llawer o gynghorwyr a chleientiaid yn benderfynol bod cyngor a chymorth yn cael ei rannu’n  well o’i wneud wyneb yn wyneb. Mae Covid-19 wedi rhoi hwb sydyn i arloesedd ym maes gwasanaethau cymorth, sydd heb newid fawr ddim dros y degawdau, gan fod cymorth wyneb yn wyneb traddodiadol wedi’i drawsnewid bellach i fod yn  wasanaeth digidol. Gyda chymaint o gleientiaid angen cymorth, mae cynghorwyr busnes wedi datblygu sgiliau digidol yn gyflym ac wedi dechrau defnyddio technoleg i’w cynorthwyo. Dros nos, mae prosesau papur wedi eu trawsnewid i fod yn brosesau digidol, sy’n eu gwneud yn brosesau mwy effeithiol fel arfer.

  1. Cyfarfodydd tîm

Dwi wrth fy modd gyda’n cyfarfodydd tîm gyda phawb yn y sefydliad – cyfle i ddal i fyny gyda chydweithwyr sydd wedi’u lleoli mewn rhannau eraill o Gymru, trafod cynlluniau strategol a llenwi’n boliau yn y sêl cacennau i godi arian wrth gwrs. Ond mae Covid-19 wedi gorfodi’r digwyddiadau hyn ar-lein ac wedi gwneud i ni ail-werthuso sut maen nhw’n cael eu cynnal. Sut yn union mae cael trefn ar gyfarfod ar gyfer dros 90 o bobl ar-lein? Roedd angen sgiliau fideogynadledda lefel uchel iawn, ond fe wnaethom ni hyn am y tro cyntaf ym mis Ebrill a llwyddo i gynnal sesiwn dda iawn gyda chanlyniadau amlwg dros ben. Yn wir, os rhywbeth, cafwyd mwy o ryngweithio gan fod cydweithwyr a oedd efallai’n fwy cyndyn i ofyn cwestiynau a chyfrannu mewn ystafell llawn pobl yn dod allan o’u cragen ac yn teimlo’n gyfforddus yn defnyddio’r adnodd sgwrsio i roi eu sylwadau. Yr unig beth oedd ar goll oedd y gacen!

  1. Golygu fideos

Roedd fideos ar-lein eisoes yn adnodd hanfodol yn hytrach nag adnodd dymunol yn y Ganolfan. Mae wedi ein helpu i wella ein perfformiad ar-lein drwy roi hwb i’n cyfraddau trosi, ein hymgysylltu â defnyddwyr a’n sgoriau Google. Ond roedd fideo yn rhywbeth a oedd yn cael ei gontractio’n allanol ac yn ddrud ac fel arfer yn cymryd sawl mis i’w greu. Ers y cyfyngiadau symud, rydyn ni wedi gweld bod gan nifer o’n tîm sgiliau cynhyrchu fideo, ac mae eraill wedi dechrau hogi’r sgiliau hynny hefyd. Yn hytrach na fideos astudiaethau achos traddodiadol, rydyn ni’n defnyddio adnoddau fideogynadledda i ffilmio cyfweliadau â phobl, yna’n eu golygu o fewn ychydig ddyddiau, gan gynhyrchu ffilmiau sy’n teimlo’n fwy perthnasol ac yn rhoi mwy o wybodaeth. Mae timau prosiect sy’n gweithio o bell ac ar wahân i’w gilydd yn creu eu ffilmiau hyrwyddo eu hunain i’w defnyddio ar y cyfryngau cymdeithasol tra bod eraill yn mynd i’r afael â meddalwedd animeiddio rhad ac am ddim i rannu eu negeseuon.  Mae ein sgiliau cynnwys digidol cyfunol wedi blodeuo, a gallwn gyfathrebu mewn ffordd fwy didwyll a pherthnasol nag erioed.

Ac felly

… mae lefel ac ystod sgiliau digidol pobl wedi cael eu chwyldroi yn y Ganolfan mewn ychydig wythnosau’n unig. Ein her nawr yw dal ati i ddatblygu, hogi ac ymarfer yr hyn rydyn ni’n ei ddysgu, gan sicrhau bod sgiliau digidol yn parhau’n sgiliau craidd i ni i  gyd, heddiw ac yfory.

Mae potensial i ni lithro’n ôl i’n hen arferion busnes. Ond dydyn ni ddim eisiau gwneud hynny. Mae ein sgiliau digidol newydd wedi ein gwneud yn fwy effeithlon, wedi ein galluogi i weithio’n fwy effeithiol ac wedi’n helpu i fynd i’r afael â newid hinsawdd. Nawr, mae angen i ni gynllunio sut i ddefnyddio a dal gafael ar y sgiliau hyn, ac unrhyw sgiliau ychwanegol, er mwyn i ni fod yn barod pan ddaw’r mesurau cadw pellter cymdeithasol i ben, i fynd ati i wneud ein gwaith mewn ffordd fwy ystwyth a chost-effeithiol, fel y gallwn ni ddal ati i gynnig y gwasanaeth gwych y mae ein henw da yn dibynnu arno, tra’n lleihau ein hôl-troed carbon a gwella llesiant ein pobl.

Catherine Evans, Rheolwr Polisi a Chyfathrebu, Canolfan Cydweithredol Cymru

Catherine Evans, Marketing Manager

Mae Wythnos Sgiliau Digidol yn wythnos o ddigwyddiadau rhyngweithiol ac addysgiadol a gynhelir mewn partneriaeth ag arweinwyr meddwl, dylanwadwyr a diwydiant. Mae’n rhedeg o 18 Mai 2020 i helpu i yrru’r agenda sgiliau digidol ar gyfer gweithwyr a sefydliadau wrth i ni greu DU yn barod ar gyfer ei dyfodol digidol.