8.2. Strwythurau cyfreithiol

Wrth i’r grŵp TCAG ddatblygu, bydd angen gwneud penderfyniad ynghylch pa strwythur cyfreithiol i’w fabwysiadu ar gyfer y cynllun TCAG.

Gweler y dudalen hon yn: English

Trosolwg

Yr hyn sy’n gwneud y sefydliad yn gorff a gydnabyddir yn gyfreithiol yw cofrestriad y grŵp fel endid cyfreithiol, sy’n cael ei alw’n gorffori, a dyma sy’n rhoi atebolrwydd cyfyngedig i’w aelodau ac aelodau’r corff llywodraethu. Mae grwpiau TCAG yn annhebygol o allu mynd i gytundebau cyfreithiol â sefydliadau eraill nes eu bod yn cael eu corffori.

Pryd i gofrestru fel endid cyfreithiol

Trwy gorffori, mae’r grŵp TCAG yn derbyn cyfrifoldebau cyfreithiol, fel gorfodaeth i gynnal Cyfarfod Cyffredinol Blynyddol, cofrestru cyfeiriad swyddogol a gweithredu corff llywodraethu ac aelodaeth y TCAG yn unol â’r cyfansoddiad a gofrestrir.

O ganlyniad i dderbyn y cyfrifoldebau hyn, yr arfer gorau yw y dylid corffori yn hwyrach ym mhroses ddatblygu’r grŵp, fel bod aelodau’r cynllun TCAG yn sicr bod y strwythur maent yn ei gofrestru yn addas ar eu cyfer a’u bod yn fodlon ac yn gallu derbyn cyfrifoldebau corfforedig.

Dewisiadau cofrestru

Y dewis cyntaf y dylid ei wneud bydd a yw’r grŵp TCAG yn dymuno cofrestru fel:

Mae cymdeithas yn ffurf gyfreithiol a ddyluniwyd ar gyfer sefydliadau cymunedol neu gydweithredol. Mae cymdeithasau’n cofrestru â rheolau, ac mae gofynion ynghylch yr hyn y mae hawl gan y cymdeithasau ei wneud ai peidio, oherwydd bwriad y model yw darparu buddion naill ai i’w aelodau (Cymdeithas Gydweithredol) neu grŵp buddion ehangach (Cymdeithas er Budd y Gymuned).

Caiff cymdeithasau eu cofrestru â’r Awdurdod Ymddygiad Ariannol, sy’n gwirio a yw’r rheolau’n cydymffurfio â’u gofynion. Gall hyn gymryd amser, ac felly, caiff rhai o’r Rheolau Model eu cofrestru â’r Awdurdod trwy gyrff nawdd. Ac eithrio os yw’r cynllun TCAG eisiau gwneud newidiadau mawr, mae cofrestru’r rheolau model yn fwy o fater o ffurfioldeb.

Mae’r Gymdeithas Dai Cymunedol (a Radical Routes) wedi datblygu rheolau model ar gyfer cwmnïau cydweithredol, a rhai o’r modelau eraill yn y canllaw hwn gyda Co-operatives UKsef y corff masnachu cenedlaethol ar gyfer y mudiad cydweithredol. Pan fydd y cwmnïau cydweithredol hyn wedi cael eu corffori, mae’r Gymdeithas Dai Cymunedol yn rhoi gwybod i’r rhai sydd wedi ymuno am unrhyw newidiadau yng Nghyfraith Cymdeithasau a all effeithio arnynt.

Mae cwmni’n ffurf gyfreithiol a ddyluniwyd ar gyfer mwyafrif y busnesau yn y wlad. Er bod Cwmnïau Cyfyngedig trwy Gyfranddaliadau (o bosibl yn briodol lle mae’r trigolion yn aelodau yn y cynllun) a Chwmnïau er Budd y Gymuned (o bosibl yn briodol lle mae’r aelodaeth yn agored i gymuned ddaearyddol neu grŵp buddiant arall yn bennaf).

Mae cwmnïau’n cofrestru â Thŷ’r Cwmnïau gan ddefnyddio Memorandwm ac Erthyglau. Mae hyn yn haws na chofrestru cymdeithas, gan nad yw Tŷ’r Cwmnïau yn gwirio’r Memorandwm ac Erthyglau a gofrestrir. Fodd bynnag, mae hyn yn golygu mai’r grŵp TCAG sydd â’r cyfrifoldeb dros gywirdeb y Memorandwm ac Erthyglau. Mae Memorandwm ac Erthyglau parod ar gael, a’r mwyaf cymhleth yw Memorandwm ac Erthyglau’r grwpiau TCAG, y cryfaf yw’r posibilrwydd y gallant dorri Cyfraith Cwmnïau. Mae hyn yn golygu efallai y bydd angen i grwpiau ofyn am gyngor cyfreithiol cyn cofrestru Memorandwm ac Erthyglau ansylfaenol. Pan fyddant wedi corffori, bydd y grŵp TCAG yn gyfrifol am sicrhau ei fod yn ymwybodol o unrhyw newidiadau i Gyfraith Cwmnïau a all effeithio arnynt.

Ceir manteision ac anfanteision i bob math o gorfforiad, ac argymhellir bod pob grŵp TCAG yn cael cyngor cyfreithiol gan rywun sy’n gymwys i’w ddarparu cyn corffori.