Beth yw cyfranddaliadau cymunedol?

Mae cynlluniau cyfranddaliadau cymunedol yn fodd o godi arian i gyllido prosiect.

See this page in: English

Cyfranddaliadau cymunedol – y pethau sylfaenol

Mae cynlluniau cyfranddaliadau cymunedol yn fodd o godi arian i gyllido prosiect.

Gellir eu defnyddio i achub siopau a thafarndai lleol, i ariannu datblygiadau ynni adnewyddadwy, i weddnewid cyfleusterau cymunedol, neu i gyllido clybiau chwaraeon newydd; mae’r dewisiadau yn ddi-ben-draw.

Yn wahanol i ddulliau traddodiadol o fuddsoddi, lle mae rhanddeiliaid mawrion yn buddsoddi’r rhan fwyaf o’r arian sy’n ofynnol, a, thrwy hynny, yn dod yn ben ar y cynllun, mae cynlluniau cyfranddaliadau cymunedol yn cael eu cynnal mewn modd mwy democrataidd, ac maent yn rhoi mwy o reolaeth i’r gymuned gyfan o fuddsoddwyr.

Gall unrhyw un benderfynu buddsoddi, a gall pob buddsoddwr leisio ei farn am y modd y rheolir y cynllun, ni waeth beth yw maint ei fuddsoddiad.

O ganlyniad, mae cyfranddaliadau cymunedol yn ffordd wych o ariannu prosiectau sydd â budd cymunedol penodol dan sylw.

Trwy fuddsoddi yn y gwasanaethau a’r cyfleusterau sy’n bwysig iddynt hwy, a chael lleisio eu barn am y modd y cânt eu cynnal, bydd cymunedau’n meithrin ymdeimlad o berchenogaeth, a byddant yn cryfhau wrth weithio gyda’i gilydd i newid eu dyfodol.

Mae’r term ‘cyfranddaliadau cymdeithas’ yn cyfeirio at gyfalaf cyfranddaliadau; ffurf ar gyfalaf cyfranddaliadau sy’n unigryw i ddeddfwriaeth cymdeithas gydweithredol a budd cymuned. Gall y math hwn o gyfalaf cyfranddaliadau gael ei gyflwyno gan gymdeithasau cydweithredol, cymdeithasau budd cymunedol a chymdeithasau budd cymunedol elusennol yn unig.

Mae ar bob menter angen cyfalaf risg i ddechrau, er mwyn tyfu a bod yn gynaliadwy. Caiff y cyfalaf hwn ei ddarparu fel arfer gan berchnogion cyfranddaliadau’r fenter. Mae cyfalaf risg yn caniatáu i’r fenter wynebu llwyddiannau ac aflwyddiannau datblygiad wrth ddilyn nodau busnes uchelgeisiol.

Un o’r prif resymau y gall mentrau cymdeithasol ei chael hi’n anodd cystadlu â mentrau preifat yw eu diffyg mynediad i gyfalaf risg ar ffurf buddsoddiad ecwiti. Yn aml, ystyrir buddsoddiad ecwiti traddodiadol yn anghydnaws â phwrpas cymdeithasol, oherwydd caiff cyfranddaliadau eu cysylltu’n uniongyrchol â pherchnogaeth a rheolaeth. Y mwyaf o gyfranddaliadau sydd gennych y mwyaf o reolaeth sydd gennych.

Gall cyfranddaliadau cymunedol oresgyn y broblem hon drwy dynnu’r cyswllt rhwng faint mae rhywun yn ei fuddsoddi a faint o reolaeth sydd ganddynt yn y busnes. Mae cyfranddaliadau cymunedol yn defnyddio deddfwriaeth cymdeithas gydweithredol a budd cymuned.

  • Ni ellir trosglwyddo cyfrannau rhwng pobl. Yn hytrach, mae’r gymdeithas yn caniatáu i gyfranddalwyr dynnu eu cyfrannau yn ôl yn ddarostyngedig i delerau ac amodau sy’n diogelu diogelwch ariannol y gymdeithas.
  • Mae gwerth y cyfranddaliadau’n sefydlog ac nid yw’n ddarostyngedig i ddyfalu, er bod gan rai cymdeithasau’r pŵer i leihau gwerthoedd cyfranddaliadau os yw’r gymdeithas yn cael anawsterau ariannol.
  • Dim ond un bleidlais sydd gan gyfranddeiliaid, waeth beth yw maint eu cyfranddaliad, felly mae’r gymdeithas yn ddemocrataidd. Mae yna gyfyngiad hefyd ar gyfranddaliadau personol, hyd at £ 100,000 ar hyn o bryd.
  • Mae yna hefyd gyfyngiad ar y llog a delir ar gyfalaf cyfranddaliadau, yn seiliedig ar yr egwyddor na ddylai diddordeb fod yn fwy nag sy’n ddigonol i ddenu buddsoddiad.
  • Yn olaf, mae’r mwyafrif o gymdeithasau yn ddarostyngedig i glo ased, sy’n atal y gymdeithas yn cael ei werthu a bod enillion y gwerthiant yn cael ei ddosbarthu ymysg cyfranddalwyr.

Manteision cyfranddaliadau cymunedol:

  • Mae cyfranddaliadau cymunedol yn ffordd wych i gymunedau fuddsoddi mewn mentrau sydd â diben cymunedol.
  • Mae buddsoddwyr yn teimlo’n fodlon ar wybod eu bod wedi helpu i weddnewid eu cymunedau.
  • Mae gan fuddsoddwyr lais democrataidd o ran y modd y mae eu cynllun yn cael ei gynnal.
  • Mae gan gyfranddalwyr un bleidlais yr un, ni waeth beth yw swm eu cyfranddaliad.
  • Mae gan fuddsoddwyr gyfle posibl i wneud elw ar sail eu buddsoddiad.
  • Gall buddsoddwyr gyfnewid oriau o weithio’n wirfoddol ar y prosiect am gyfranddaliadau.
  • Gall cyfranddaliadau cymunedol helpu i feithrin cymunedau annibynnol a chryf.
  • Gall cyfranddaliadau cymunedol helpu i ariannu prosiectau a fyddai, o bosibl, yn ei chael yn anodd dod o hyd i ddulliau traddodiadol o fuddsoddi.

Darganfyddwch pa gefnogaeth sydd ar gael.

Gofyn am gefnogaeth gan ein tîm Cyfrannau Cymunedol Cymru

csw@wales.coop