Blog | Cydweithredol | Cynhwysiant ariannol

Diddordeb cynyddol mewn cael Banc Cymunedol newydd i Gymru

Efallai fod Banc Cymunedol newydd i Gymru ar ei ffordd. Wrth i fanciau gau, mae nifer o bobl a busnesau ar draws Cymru’n cael eu gadael heb wasanaethau ariannol hanfodol. Efallai y gallai ateb cydweithredol ddatrys y broblem – sefydlu banc newydd ar sail ‘un aelod, un bleidlais’.

By Jo Brown · April 1, 2019

See this page in: English

Ymrwymodd y Prif Weinidog Mark Drakeford i sefydlu Banc Cymunedol i Gymru yn ei faniffesto. Mewn ymateb i’r angen am wasanaethau bancio gwell, gwnaeth addewid i sefydlu banc a fyddai’n ‘cynnig cyfrifon cyfredol i’r holl drigolion lleol, waeth be fo’u hincwm neu eu cyfoeth.’

Erbyn hyn mae nifer o gymunedau heb fanc, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig. Mae busnesau’n gorfod cau’n gynnar er mwyn mynd â’u harian i’r banc, gan fod eu banc agosaf erbyn hyn yn llawer pellach i ffwrdd. Yn y system bresennol, ymddengys fod pobl dlotach yn dal i dalu mwy am wasanaethau bancio. Er gwaethaf y defnydd o fancio ar-lein, mae pobl yn dal i fod eisiau gwasanaethau wyneb yn wyneb hefyd. Felly, mae’n amlwg y dylid cael ateb cydweithredol, gan ganolbwyntio ar roi pobl yn gyntaf.

Y nod yw rhoi’r Banc Cymunedol newydd ar waith cyn diwedd tymor y Cynulliad ym mis Mai 2021. Mae’n hanfodol i gwsmeriaid ac aelodau fod yn rhan o’r dasg o gynllunio’r banc newydd – eu banc hwy – yn gynnar yn y broses. Mae yna lawer o waith i’w wneud cyn 2021 – er mwyn deall y farchnad a pha wasanaethau i’w cynnig, cyn y gellir gwneud cais am drwydded fancio. Ond mae’r gwaith hwnnw ar y gweill.

Y bwriad yw y bydd y banc newydd yn wahanol. Yn gyntaf ac yn bennaf, bydd yn cael ei redeg gan, ac ar gyfer, ei aelodau. Bydd yn gyflogwr cyflog byw, annibynnol, wedi’i leoli yng Nghymru, heb ddiwylliant ‘bonws mawr’ yn perthyn iddo – rhywbeth sy’n hollbresennol yn y byd bancio ar hyn o bryd. Bydd yn gweithio gyda grwpiau cymunedol ac undebau credyd i gyrraedd pob rhan o’r wlad – i ychwanegu at yr hyn sydd yno’n barod, nid i ddyblygu neu i gystadlu gyda sefydliadau â’r un meddylfryd.

Yn ystod y blynyddoedd diwethaf mae grŵp o sefydliadau a gweithredwyr, yn cynnwys Cydweithfa Cartrefi Cymru a Banc Cymunedol Robert Owen, wedi bod yn ymgyrchu i gael banc cyhoeddus i Gymru. Y grŵp hwn sy’n haeddu llawer o’r clod am y cynnydd parhaus, gan fod nifer o’u syniadau bellach yn rhan o bolisi Llywodraeth Cymru.

Nid yw Cymru ar ei phen ei hun ar y daith hon. Cafodd y CSBA ei sefydlu i ailadeiladu rhwydwaith o fanciau lleol, annibynnol yn y DU ac mae’n gweithio gyda phobl i ledaenu’r syniad cyffrous hwn ar draws y DU, sefydliadau fel y South West Mutual.

I gadw mewn cysylltiad â datblygiadau yng Nghymru, dilynwch @banccambria ar Twitter.