Busnesau Cymdeithasol a’r ‘Tro Mawr’

Rydych wedi’i glywed cyn amled â fi, mae’n siŵr. Yr eiliad honno pan fydd rhywun yn sefyll o blaid rhywbeth ac mae’r person nesaf yn dweud, “ie, ond…”

Gweler y dudalen hon yn: English

Ymadrodd difaol ydyw, datganiad sy’n annog amheuaeth ac yn bwydo syrthni. Er fy mod yn gwybod hyn, rwyf wedi defnyddio’r ymadrodd hwnnw fy hun, a bod yn onest, a hynny wrth siarad â fi fy hun weithiau hyd yn oed, ond nid yw hynny’n ei esgusodi. Yn y ddadl amgylcheddol, mae “ ie, ond” yn codi’n aml a theimlaf fod angen i ni ofyn i’n hunain pam? Gan fenthyg oddi wrth fyd byrfyfyr y theatr, beth os oedd sgyrsiau wedi’u seilio ar, “ ie, a…

Mae’r ddadl amgylcheddol yn gymhleth ac yn amlweddog, gan gynnig tir cyfoethog i’r frigâd “ie, ond,”. Yn ddiddorol, fodd bynnag, dyna’r union ddatganiad diystyriol sy’n aml yn rhoi’r agwedd benderfynol i entrepreneur cymdeithasol ‘fynd ati.’

Tra bod trafodaethau mawr ffyrnig yn mynd rhagddynt ynglŷn â’r achosion sylfaenol a phobl yn dadlau dros y ffyrdd mwyaf effeithiol o ddatrys problemau o’r fath, mae mentrau cymdeithasol yn mynd ati. Mae’n debygol bod tystiolaeth o’r agwedd hon o ‘ fynd ati’ ar eich trothwy, ond nid ydych yn sylweddoli, fwy na thebyg, oherwydd nid cyhoeddusrwydd yw’r flaenoriaeth i fentrau cymdeithasol ond mynd ati!

Gower Regeneration Ltd

Ledled Cymru, mae busnesau cymdeithasol wedi bod yn gwthio’r agenda werdd ymlaen am ddegawdau tra bod y gweddill ohonom wedi siarad llawer ond gwneud fawr dim. Mae busnesau cymdeithasol yn cynnig llawer mwy nag ysbrydoliaeth neu deimlad da; maen nhw’n dangos yr hyn y gellir ei wneud trwy gredu mewn rhywbeth a mynd ati i’w wneud. Sawl gwaith ydych chi wedi darbwyllo’ch hun i beidio â chodi darn o sbwriel? Sawl gwaith ydych chi wedi meddwl am wneud dewis gwyrddach ond wedi caniatáu i’r llais bach y tu mewn i chi ddweud, “ ie, ond…

Efallai nawr yw’r amser i ni i gyd ddechrau dweud, “ie, a!” Efallai nawr yw’r amser i ni roi sylw i’r mentrau a’r prosiectau sy’n digwydd ar ein trothwy a dechrau hyrwyddo’r rhai sydd wedi bod yn gwneud hyn ers blynyddoedd a’r rhai sy’n dechrau arni ac yn cymryd eu camau petrus cyntaf.

Mae COP26 yn teimlo fel trothwy, o leiaf dyna fy ngobaith. Mae rhai pobl yn amau ac yn herio, wrth gwrs, a thybed pa mor gyflym y bydd diddordeb y cyfryngau’n pylu pan fydd drama neu drasiedi arall yn digwydd ymhen pythefnos i ddenu’r ffigurau gwylio. Ond, credwch chi fi, hyd yn oed pan fydd y cyfryngau prif ffrwd wedi symud ymlaen i’r eitem newydd nesaf, bydd busnesau cymdeithasol yno o hyd, yn mynd ati, ac yn aros i’r gweddill ohonom ddal i fyny.

Pan edrychwch chi ar yr hyn sy’n digwydd o’n hamgylch, ni allaf ond weld arwyddion syniad a gynigiwyd gan yr athronydd, y gweithredwr amgylcheddol a’r ysgolhaig Bwdhaidd, Joanna Macy. Mae Joanna Macy yn disgrifio syniad o’r enw ‘Yr Ymddatod Mawr,’ sef adeg pan fydd ein systemau o wneuthuriad dyn yn chwalu, gan arwain at ffordd newydd o fyw; ‘Y Tro Mawr’, sy’n ein dychwelyd i gytgord â’r byd o’n hamgylch.

Y tu allan i’m gwaith fel cynghorydd gyda Busnes Cymdeithasol Cymru, rwy’n gweithio gyda straeon ac adrodd straeon. Mae straeon yn bwerus oherwydd gallant roi lle i’r llais sy’n dweud, ‘ ie, a.’ Straeon yw’r tanwydd sy’n gyrru pobl gyffredin i gyflawni gweithredoedd arbennig, ac mae’n ymddangos mai dyna’n union sydd ei angen arnom nawr. Yn y cyfnod helbulus hwn, os ydych yn ysu am gredu bod newid cadarnhaol yn bosibl, edrychwch ar straeon y mentrau cymdeithasol o’ch amgylch. Mae’r cymdeithasol a’r amgylcheddol wedi’u cydblethu, y naill yn dibynnu ar y llall. Ac os clywch lais sy’n dweud, “ie, ond…,” fe’ch anogaf i wrando ar stori Rhyfelwyr Shambhala, a adroddir gan Joanna Macy.

Mae Carl Gough yn Gynghorydd Busnes ar gyfer Busnes Cymdeithasol Cymru