Blog | menter gymdeithasol

Pam mae ‘Prynu Cymdeithasol’ yn ddewis gwych yn lle ‘Dydd Gwener Gwario’

Am osgoi Dydd Gwener Gwario? Beth am brynu cymdeithasol?

By Jo Brown · November 23, 2018

Pam mae ‘Prynu Cymdeithasol’ yn ddewis gwych yn lle ‘Dydd Gwener Gwario’

Rwy’n siŵr fod y rhan fwyaf ohonom ni’n manteisio ar y bargeinion sydd ar gael ar Ddydd Gwener Gwario, ond ai dyma’r ffordd gallaf a mwyaf moesegol o brynu nwyddau’n rhatach mewn gwirionedd? Wedi’r cwbl, mae pawb wedi clywed hanes pobl yn cwffio dros nwyddau mewn archfarchnadoedd, tra bod y we yn rhewi’n llwyr. Pa ddaioni sydd o fod yn farus? Ydy grymoedd y farchnad yn achosi i ni ymddwyn fel hyn; pan fo sefyllfaoedd ariannol pobl, hysbysebu a disgwyliadau i brynu llwyth yn fwy nag erioed?

Yn y blog hwn, rydw i am awgrymu un prif ffordd o wasgaru’r gwallgofrwydd blynyddol hwn i brynu popeth o nwyddau trydan a dillad, i DVD a theganau, mewn ffordd fwy hamddenol gydol y flwyddyn. Ffordd a fydd o fudd i’ch cymuned a busnesau sy’n cefnogi pobl a fyddai’n ei chael hi’n anodd dod o hyd i waith fel arall.

Yn ôl Wikipedia, Dydd Gwener Gwario yw’r enw anffurfiol ar y diwrnod ar ôl Diwrnod Diolchgarwch yn yr Unol Daleithiau, pedwerydd dydd Iau mis Tachwedd, sydd wedi cael ei ystyried fel dechrau tymor siopa Nadolig y wlad ers 1952, er nad oedd y term ‘Black Friday’ yn cael ei gydnabod na’i ddefnyddio yn eang tan yr 2000au cynnar.

O ystyried bod y Dydd Gwener Gwario sy’n gyfarwydd i ni wedi bodoli gydol y dirywiad economaidd yn 2008 a thu hwnt, ydyn ni angen mwy o nwyddau am brisiau rhatach nawr nag yr oedden ni? Oes ffyrdd eraill y gallwn ni wneud arbedion gydol y flwyddyn, a gwneud hynny mewn ffordd a fydd o fudd i bawb, nid dim ond cyfranddalwyr y siopau mawr sy’n gudd i ni gyd ac sy’n elwa’n ddiddiwedd ar yr arian rydyn ni’n ei wario gyda nhw.

Peidiwch â’m camddeall, nid blog yw hwn sy’n dweud wrthych chi ble rydych chi’n cael neu ddim yn cael gwario’ch arian. Fodd bynnag, mae angen economi fwy cytbwys a chymysg. Dyma lle mae busnesau cymdeithasol yn dod iddi. Mae busnesau cymdeithasol yn bodoli mewn diwydiannau a sectorau di-ri, ac yn gwerthfawrogi pobl, y gymuned a’r amgylchedd yn fwy na’r rhan fwyaf o fathau eraill o fusnesau. Maen nhw’n cynnwys mentrau cymdeithasol, mentrau cydweithredol, mentrau cydfuddiannol a busnesau sy’n eiddo i’r gweithwyr. Maen nhw’n buddsoddi eu helw yn ôl i’r busnes i fodloni ei chenhadaeth gymdeithasol, beth bynnag yw honno.

Er enghraifft, mae Toogoodtowaste yn fenter gymdeithasol yn Rhondda Cynon Taf sy’n ailgylchu nwyddau gwynion a dodrefn am brisiau fforddiadwy, tra’n darparu cyfleoedd cyflogaeth a hyfforddiant i bobl sydd wedi bod ar gyrion y farchnad lafur. Mae Xcel Bowl yng Nghaerfyrddin yn rhan o fenter gymdeithasol ehangach sy’n cefnogi banc bwyd lleol a siop gymunedol ymysg gwasanaethau eraill, i gyd drwy ali fowlio! Mae gan y naill fusnes a’r llall gydwybod cymdeithasol clir gydol y flwyddyn. Mae eu hethos yn glir ac maen nhw’n cael eu sbarduno gan werthoedd.

Mae mwy na 1700 o fusnesau cymdeithasol yng Nghymru. Gallwch brynu ganddyn nhw’n uniongyrchol, fel busnesau adwerthu/wynebu’r defnyddwyr, neu fanteisio ar eu gwasanaethau. Gallai prynu ganddyn nhw drwy’r flwyddyn, yn hytrach nag un diwrnod (wedi dweud hynny, mae fel petai fod Dydd Gwener Gwario yn para pythefnos bellach!), newid eich arferion prynu ac ysgafnhau baich y Nadolig. Gallech hyd yn oed ystyried ymuno ag undeb credyd sydd ag opsiynau cynilo ar gyfer y Nadolig.

Efallai eich bod wedi gweld ein bod yn cynnal ymgyrch o’r enw Nadolig Cymdeithasol sy’n hyrwyddo busnesau cymdeithasol dros yr ŵyl. Rydyn ni’n tynnu sylw at nifer y gallwch chi brynu nwyddau ganddyn nhw a fyddai’n gwneud anrhegion hyfryd, neu ewch iddyn nhw i fwynhau hwyl yr ŵyl. Os ydych chi’n prynu canhwyllau, seidr, taclau ymolchi a siytni (a sawl peth arall) yn aml, neu’n hoffi gweld Siôn Corn a gwylio ffilmiau Nadoligaidd, yna cymerwch gip ar ein hymgyrch a’r busnesau rydyn ni’n eu hyrwyddo.

Am osgoi Dydd Gwener Gwario? Beth am brynu cymdeithasol?