Clirio’r aer

Mae'r cyfyngiadau symud sydd ar waith oherwydd COVID-19 yn helpu i fynd i'r afael â'r newid yn yr hinsawdd, felly gadewch i ni 'ddilyn y wyddoniaeth' a defnyddio cwmnïau cydweithredol ynni adnewyddadwy i gadw ein haer yn lân, meddai Dan McCallum.

See this page in: English

Rwy’n gweithio i Awel Aman Tawe (AAT), elusen ynni gymunedol sydd wedi bod yn gweithredu ers 21 mlynedd. Ein prif amcanion yw mynd i’r afael â’r newid yn yr hinsawdd, creu swyddi, cadw cyfoeth yn economi Cymru ac ennyn diddordeb pobl mewn ynni. Rydym wedi sefydlu dau gwmni cydweithredol:

  • Fferm wynt gymunedol 4.7 MW a gomisiynwyd ym mis Ionawr 2017 yw cwmni cydweithredol Awel. awel.coop.
  • Mae cwmni cydweithredol Egni yn datblygu cyfleusterau ynni solar ar doeau adeiladau cymunedol, busnes a’r sector cyhoeddus. Roedd wedi gosod dros 2.6 MW ar 85 o safleoedd yng Nghymru erbyn mis Mawrth 2020. Bydd yn gosod 1MW arall erbyn diwedd mis Medi, gan gynnwys 500kW ar Felodrom Geraint Thomas yng Nghasnewydd, sef y gosodiad mwyaf yng Nghymru – rydyn ni wedi cyffroi yn lân! egni.coop

Mae gennym ni dros 1,000 o aelodau uniongyrchol ac mae dros 50,000 o bobl yn cymryd rhan drwy sefydliadau cymunedol lleol neu ysgolion/busnesau lle mae ein paneli wedi’u lleoli.

Un o’r pethau cadarnhaol sy’n deillio o’r argyfwng COVID-19 yw bod y llywodraeth yn dweud eu bod yn dilyn y wyddoniaeth. Wel, mae angen iddyn nhw gymhwyso’r un egwyddor i’r newid yn yr hinsawdd! Mae’r bygythiadau yr un mor real, ond ar raddfa fwy o lawer na’r hyn a achosir gan y pandemig presennol.

Peth cadarnhaol arall y mae pobl wedi’i ddweud yw bod yr aer yn llawer glanach erbyn hyn. Mae llai o geir, llai o awyrennau ac mae gorsafoedd trydan sy’n llosgi glo wedi bod ar stop. Yr hyn sydd heb roi’r gorau i gynhyrchu yw ein hynni gwynt a solar. Ac os ydyn ni am gadw ein haer yn lân, y cyfan sydd angen i ni ei wneud yw cynhyrchu cymaint o ynni adnewyddadwy â phosibl.

Yr ateb perffaith yw cwmnïau cydweithredol ynni cymunedol. Mae gan Gymru enghreifftiau gwych megis Ynni Ogwen ym Methesda, sydd wedi datblygu cynllun hydro a llu o fentrau arloesol eraill. Enghraifft arall yw Renewable Power Pembrokeshire, sydd newydd osod eu tyrbin gwynt 900kW ac sy’n mynd i lansio Cynnig Cyfranddaliadau.

Mae’r prosiectau hyn yn cael effaith fawr ar y newid yn yr hinsawdd a’r economi leol. Mae cwmni cydweithredol Egni yn arbed £88,000 y flwyddyn ar gostau trydan i’n safleoedd ac yn lleihau allyriadau carbon Cymru 486 o dunelli.

Drwy Egni, rydym yn cynnig gostyngiad o 20% i safleoedd ar y gost fesul kWh y mae ysgolion a busnesau yn ei thalu i’w cyflenwr trydan presennol. Mae sawl un o’n safleoedd cymunedol llai yn elwa o drydan am ddim o’r cynhyrchiant solar. Yn ogystal, rydym wedi:

  • Datblygu adnoddau (pecynnau addysgu a chyfarpar monitro) i alluogi ysgolion i integreiddio data o baneli solar mewn gwahanol wersi rydym yn eu cynnig yn rhad ac am ddim i bob ysgol sy’n aelod.
  • Rhoi £500 o gyfranddaliadau am ddim yng nghwmni cydweithredol Egni i bob ysgol sy’n aelod. Mae hyn yn rhoi elw ariannol iddynt ar y paneli solar ar eu toeau. Ein nod yw cynyddu dealltwriaeth o’r modd mae cwmnïau cydweithredol, entrepreneuriaeth ac ynni solar yn gweithio.
  • Fel cwmni cydweithredol â strwythur dielw, gallwn fod yn gwbl agored o ran ein costau, ein hincwm a’n data cynhyrchu. Gall hyn gynyddu cyfleoedd dysgu gan Egni sy’n gallu bod yn arbennig o ddefnyddiol wrth annog entrepreneuriaeth ymhlith pobl ifanc, sy’n faes allweddol yn y cwricwlwm newydd.

Mae Cymru wedi arwain y DU yn y blynyddoedd diwethaf o ran datblygu cwmnïau cydweithredol ynni cymunedol, ac mae angen iddi adeiladu ar y llwyddiant hwnnw. Mae’n un o’r ffyrdd gorau y galla i ddychmygu i #BuildBackBetter.

Cyhoeddir y blog hwn fel rhan o gyfres ar gyfer Pythefnos Cwmnïau Cydweithredol 2020. Gadewch i ni adeiladu rhywbeth gwell gyda’n gilydd. #KeepCooperating

Dan McCallum from Awel Aman Tawe

 

“Mae Cymru wedi arwain y DU yn y blynyddoedd diwethaf o ran datblygu cwmnïau cydweithredol ynni cymunedol, ac mae angen iddi adeiladu ar y llwyddiant hwnnw.”

Rhag ofn i chi eu methu..

Darllenwch fwy o'n blogiau #KeepCooperating ar gyfer Pythefnos Cwmnïau Cydweithredol 2020