#NewyddionDaCymru | Menter gymdeithasol

Menter gydweithredol greadigol yn annog ffyrdd newydd o ddysgu er mwyn goresgyn y stigma sy’n gysylltiedig ag iechyd meddwl

O ganlyniad i anawsterau iechyd meddwl a arweiniodd at golli arno'i hun yn llwyr, rydym yn edrych ar sut y gwnaeth Jonathan Fews ffurfio Fewsion Collective er mwyn annog eraill i greu byd lle nad yw iechyd meddwl a niwroamrywiaeth yn atal llwyddiant.

By Ben Bostock · August 21, 2020

See this page in: English

Fel sy’n digwydd yn aml iawn, daw newid ar hap. Eiliad dyngedfennol sy’n newid trywydd bywyd. Gall y trobwynt hwn ddeillio o gwrdd â rhywun, diflastod ar lwybr penodol, neu newidiadau na ellir eu hosgoi sydd y tu hwnt i reolaeth unigolyn.

Mae sawl un o’r elfennau hyn yn berthnasol i hanes sefydlu Fewsion Collective.

Roedd Jonathan Fews wedi wynebu anawsterau drwy gydol ei fywyd o ganlyniad i salwch meddwl a niwroamrywiaeth. Arweiniodd hyn, a digwyddiad amserol unigol, at greu Fewsion Collective a phennu gweledigaeth – gweld byd lle y rhoddir pob cyfle posibl i’r rheini sy’n wynebu heriau iechyd meddwl neu niwroamrywiaeth lwyddo.

“Un diwrnod, roeddwn yn gwylio ‘Harry’s Heroes’. Yn ystod y rhaglen, roedd Paul Merson yn sôn am ei broblemau Iechyd Meddwl o ganlyniad i’w salwch a oedd yn ymwneud â dibyniaeth”, esbonia Jonathan.

“Roeddwn wir yn gallu uniaethu â hyn, a phenderfynais gael help er mwyn ymdrin â’r rhesymau pam rwy’n ei chael hi’n anodd ymdopi â systemau dysgu safonol a’m teimladau. Fel bachgen bach, nid oedd fy ymennydd yn gallu ymdopi pan oedd pethau’n mynd yn ormod. Roeddwn yn cael pyliau epileptig a chan nad oeddwn wedi cael diagnosis, rhoddwyd meddyginiaeth i mi a oedd yn gwneud i mi deimlo fel sombi, yn y gobaith y byddwn yn ‘tyfu allan ohono'”.

Nid oedd y cyngor hwn yn ddefnyddiol, ac o ganlyniad, aeth Jonathan ati i chwilio am ei ddulliau ei hun o ymdopi, gan gynnwys;  gorweithio, treulio gormod o amser yn y gampfa, a defnyddio cyffuriau neu alcohol fel lleddfwyr. Dywed Jonathan iddo deimlo’n isel iawn ar sawl pwynt, ac iddo ystyried lladd ei hun.

“Beth am sgwrsio? Mae'r sector busnesau cymdeithasol yng Nghymru yn sector arbennig. Ceir ymdeimlad gwirioneddol o gymuned, o gydweithio, o arloesi, o leisio barn a gweiddi am yr hyn yr ydym am ei wneud, gan sicrhau wedyn y caiff hynny ei gyflawni."

Jonathan Fews

“Y llynedd, ar ôl 5 diwrnod heb gwsg, yn siarad â phobl ddychmygol ac yn ystyried lladd fy hun, mi gollais ar fy hun yn llwyr. Cefais help gan y meddygon ac, ar ôl cyfnod a deimlodd fel oes, cefais ddiagnosis o orbryder, iselder a phroblemau awto-imiwn – un o sgil-effeithiau’r niwed roeddwn wedi’i achosi i fy nghorff.”

Fodd bynnag, dyma oedd y sbardun i ymchwilio i feysydd gwella holistaidd newydd a fyddai hefyd yn cael eu cynnig i bobl eraill sy’n profi anawsterau tebyg yn eu bywydau. Dyma hefyd fyddai’n plannu’r hedyn ar gyfer mentrau fel gweithdai creadigol #farmingfuturefeelings mewn ysgolion, ymhlith nifer o fentrau eraill, lle mae Jonathan a’r cydweithredwyr yn cynnig cyfleoedd ar y cyd i’r rheini yn ein cymuned.

Gwnaeth Jonathan ymhelaethu ar ei lwyddiant yn esgyn o’r amgylchiadau enbyd a wynebwyd ganddo, gan ddweud: “Wrth i mi wella, roeddwn yn gwrando ar gerddoriaeth ac yn cymysgu cerddoriaeth fel ffordd o fod yn greadigol a dianc rhag y meddyliau negyddol. Roeddwn yn teimlo fy mod wedi gwastraffu blynyddoedd drwy beidio â siarad na deall hyd yn oed sut roeddwn yn teimlo, ac roeddwn am sicrhau bod pobl iau yr oes sydd ohoni yn cael gwell cymorth.”

Roedd cydweithrediadau cerddorol yn creu llwyfannau lle y gallai eraill uniaethu, dod o hyd i gysur, neu gael cymorth. Hefyd, dechreuodd Jonathan ddylunio crysau-t, gan ail-lansio’r label ffasiwn, Garm Farm, a oedd wedi bod yn segur ers blynyddoedd, a chan greu sianel newydd ar gyfer cysylltu a mynegi teimladau drwy greadigrwydd.

Drwy’r prosiectau creadigol hyn a’i frwdfrydedd i gydweithredu, sefydlwyd Fewsion Collective, sefydliad nid er elw y mae nodau cymdeithasol a chymunedol yn rhan annatod o bob un o’r cyfleoedd niferus a gynigir ganddo.

“Gyda dyfalbarhad, cymhelliant ac awydd y cyfranwyr, y sylfaenydd a’r pwyllgor i helpu eraill, mae Fewsion Beats, Fewsion Fashion a Fewsion Wellbeing wedi datblygu fel rhan o Fewsion Collective”, esbonia Jonathan.

“Bellach, mae gennym nifer o gyfranwyr a gwirfoddolwyr, ynghyd â phwyllgor cenedlaethol uchel ei barch.”

Ymddengys fod gan Jonathan a Fewsion Collective ddyfodol disglair, o ystyried eu gallu di-ffael i oresgyn heriau a chael y gorau allan o unrhyw sefyllfa. Gwelwyd hyn unwaith eto yn ystod y cyfyngiadau symud, lle yr anogwyd y cydweithredwyr i gymryd rhan yn nhrac gerddoriaeth y seiffer “corona”, a roddodd gyfle i grwpiau ganu am eu teimladau yn ystod cyfnod llawn gofid, gyda mwy o brosiectau ar y gweill:

“Rydym yn lansio ein brand addysg “Educ8″ ac yn bwriadu ymweld â nifer o ysgolion gan ddefnyddio ein cerddoriaeth a’n celf i annog ein pobl ifanc i siarad neu i ofyn am help os byddant yn ei chael hi’n anodd.”

Gyda nod cyffredinol anorchfygol o barhau i ddarparu allfeydd i eraill fynegi eu hunain yn hyderus ac i ofyn am help pan fydd ei angen arnynt fwyaf o bosibl, mae Jonathan yn awyddus i bwysleisio’r angen i ni ymgysylltu â’n gilydd, helpu ein gilydd a chydweithredu â busnesau unfryd fel rhan o ddull agored o wella sy’n seiliedig ar gymunedau:

“Beth am sgwrsio? Mae’r sector busnesau cymdeithasol yng Nghymru yn sector arbennig. Ceir ymdeimlad gwirioneddol o gymuned, o gydweithio, o arloesi, o leisio barn a gweiddi am yr hyn yr ydym am ei wneud, gan sicrhau wedyn y caiff hynny ei gyflawni.”

 


Mae Jonathan yn un o’r entrepreneuriaid cymdeithasol sydd wedi mynychu’r sesiynau cymorth ar y cyd i gyfoedion – ‘Dechrau busnes â phaned’ – lle y gall pobl o fentrau cymdeithasol newydd yng Nghymru gyfarfod a thrafod syniadau, arferion gorau, a chyfleoedd i gydweithio gyda’i gilydd yn y dyfodol.  Gallwch gofrestru ar gyfer sesiynau cymorth ar y cyd mis Awst yma. Welwn ni chi yno!

Mae Fewsion Collective wedi cael cymorth a chyngor ymgynghoriaeth busnes gan Busnes Cymdeithasol Cymru Dechrau Newydd, sy’n cael ei ariannu gan Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop a’i gyflwyno gan Ganolfan Cydweithredol Cymru.

Oes gennych chi stori i #NewyddionDaCymru?

Os ydych chi’n gwybod am unrhyw un sydd wedi bod yn gwneud gwahaniaeth yn ei gymuned neu os hoffech hyrwyddo eich gweithredoedd da, cysylltwch â ni er mwyn rhannu’r hanes.

  • This field is for validation purposes and should be left unchanged.