Blog | Tai | Y wasg a barn

Cymunedau’n Creu Cartrefi: y flwyddyn gyntaf

Cyd-reolwr Prosiect Tai Cydweithredol, David Palmer, yn myfyrio ar gynnydd Cymunedau'n Creu Cartrefi dros y flwyddyn ddiwethaf ac yn nodi camau nesaf y prosiect...

By Rhodri McDonagh · June 12, 2020

See this page in: English

Dechreuodd y prosiect Tai Cydweithredol dros wyth mlynedd yn ôl, ac yn ystod y diwrnod hyfforddi ategol i ymgynghorwyr, soniais am ddulliau ‘Dysgu Gweithredol’ ar gyfer y prosiect. Y cynllun syml oedd i’r prosiect gael ei weithredu’n ymarferol gan y Ganolfan, wedi’i gefnogi gan Lywodraeth Cymru.

Aethom ati a datblygodd y prosiect yn dri chynllun Arloesi, gyda chymorth gan Grant Tai Cymdeithasol o 25%, gan barhau i dyfu.

Yn dilyn y cynnydd cychwynnol, gwelsom nad oedd cynnydd pob cynllun yn parhau; felly aethom ati i ystyried, gan ddysgu bod angen i’r cynlluniau gael eu harwain fwy gan y gymuned.

Chwe mlynedd yn ddiweddarach, gwnaethom ddatblygu Damcaniaeth Newid, cynllunio model mwy soffistigedig yn cynnwys gwiriadau a dulliau pwyso a mesur, yn ogystal â mwy o adnoddau yn seiliedig ar ansawdd a nifer, a ddangoswyd ar ffurf data.

 

 

Mae’n defnyddio dull cyfannol lle mae’r tîm cyfan a chymunedau yn cydweithio i greu cartrefi.

O’r llinell sylfaen flwyddyn yn ôl, gallwn fesur y canlyniadau a’u heffeithiau, gan lywio’r corff ehangach o wybodaeth.

Mae’n bwysig bod pob parti yn gwneud yr un ymdrech gan mai proses ddeuffordd ydyw, ac mae’n rhaid i bob prosiect gynnwys unigolion sy’n Gweithredu, yn Myfyrio, yn Penderfynu ac yn Meddwl – er mwyn helpu i gynnal mudiad CLH. Ni lwyddodd pob grŵp i daro’r cydbwysedd cywir i ddechrau, ond rydym yn eu helpu i greu momentwm a datblygu i fod yn hunangynhaliol. Mae angen unigolion sy’n Dylanwadu hefyd, er mwyn annog gweithgarwch yn y Gymuned ehangach.

Mae gan dîm y Ganolfan y sgiliau a’r profiadau perthnasol, sy’n cynnwys swyddog Monitro a Gwerthuso, tri Galluogwr a dau Gyd-reolwr, gyda chymorth ychwanegol gan DTA Cymru yn ystod cam ‘Archwilio’ (ail gam) proses pum cam y prosiect. Er bod pob cynllun yn wahanol, mae rhai ffactorau cyffredin y gall y prosiect ddysgu ohonynt a’u rhannu drwy ei rwydweithiau, yn rhithwir ar hyn o bryd, a chael màs critigol. Mae’r ffaith ein bod wedi coladu cofnod o faterion cyffredin drwy gydol y flwyddyn, a ddefnyddiwyd i lywio rhywfaint o’n gwaith ym maes Addysg a Dylanwadu yn ystod y flwyddyn, yn un enghraifft o’r dysgu hwn a bydd yn helpu i roi ffocws i weithgareddau’r flwyddyn nesaf.

Nid dim ond yng Nghymru y mae’r rhwydwaith hwn, ond ledled y DU, Ewrop a’r byd.

Yn sgil dathlu 250 mlynedd ers geni sylfaenydd y mudiad cydweithredol, Robert Owen, y flwyddyn nesaf, edrychaf ymlaen at Wlad/Byd Cydweithredol.

Ffynonellau’r lluniau:

1. https://aifs.gov.au/cfca/publications/participatory-action-research

2. https://bmjopen.bmj.com/content/10/2/e036597