Cynyddu perchnogaeth yn y gwaith

Nawr yw’r amser i feddwl yn fentrus ac yn arloesol ynglŷn â sut gallwn roi mwy o fusnesau yn nwylo gweithwyr, yn ôl Deb Oxley OBE o’r Gymdeithas Perchnogaeth y Gweithwyr.

See this page in: English

Mae rhan o’r jig-so cymorth busnes a fyddai’n helpu busnesau i ffynnu yn y Deyrnas Unedig wastad wedi bod ar goll.

Mae diffyg dealltwriaeth o gynllunio ar gyfer olyniaeth, a chefnogaeth iddo, yn ffactor allweddol sy’n cyfrannu at fethiant busnesau bach a chanolig (BBaChau) yn y Deyrnas Unedig, sy’n cyflogi 60% o weithlu’r genedl. Nid oes gan fwy na hanner ohonynt unrhyw gynllun olyniaeth, a dim ond 30 y cant o fusnesau teulu sy’n cynnal neu’n cynyddu eu llwyddiant yn ystod ail genhedlaeth o berchnogaeth.

Yn ogystal â hyn, mae yna un opsiwn sy’n cael ei ddiystyru’n aml, er gwaethaf cyfran uchel o astudiaethau achos sy’n dangos enghreifftiau o olyniaeth lwyddiannus –sef perchnogaeth gan y gweithwyr. Mae nifer y busnesau a berchnogir gan weithwyr yn y Deyrnas Unedig wedi cyrraedd bron 500, gan dyfu 28% yn 2019, ac maen nhw’n cyflawni’n well na busnesau yng ngweddill y Deyrnas Unedig yn gyson, yn enwedig o ran cynhyrchedd.

Fodd bynnag, bellach, yn sgil Covid-19, gall perchnogaeth gan y gweithwyr nid yn unig gwblhau’r jig-so.  Gall gynnig ffordd o gynyddu nifer y bobl yn yr economi sydd â buddiant a llais, fel bod y Deyrnas Unedig yn gallu elwa o’r buddion canlynol:

  • llai o anghydraddoldeb incwm a chyfoeth
  • gwell llywodraethu a goruchwyliaeth mewn busnesau
  • gwell cynhyrchedd a ysgogir gan weithwyr ymgysylltiedig
  • swyddi sydd wedi’u gwreiddio mewn rhanbarthau am y tymor hwy
  • ac ymagwedd at awtomeiddio sy’n canolbwyntio ar bobl i greu gweithlu ar gyfer yr 21ain Ganrif i yrru’r economi

Wrth i ni ddechrau dod trwy’r pandemig, gwelwn y cyfle i sylfaenwyr busnes feddwl mwy am sut gallent adael eu busnes yn y dyfodol, yn enwedig pan allai llai o opsiynau fod ar gael iddynt mewn dirwasgiad byd-eang, ond hefyd y risg bod perchnogion yn ystyried perchnogaeth gan y gweithwyr am y rhesymau anghywir, wedi’u hysgogi’n syml gan fanteision treth yn hytrach nag elwa’n bwrpasol.

Ond nawr yw’r amser i fod yn fentrus a meddwl mewn ffyrdd newydd ac arloesol – fel y felin drafod newydd Perchnogaeth yn y Gwaith sy’n ystyried ffyrdd newydd o sut i roi mwy o fusnesau yn nwylo gweithwyr i’w helpu i rannu’r cyfrifoldeb yn ogystal â’r elw – rhywbeth sy’n helpu pobl i ddod at ei gilydd o blaid diben cyffredin fel eu bod nhw’n gwneud yr hyn y mae ei angen ar fusnes, yn hytrach na’r hyn maen nhw eisiau ei wneud yn unig.

Ar ôl Covid19, mae angen i’r Deyrnas Unedig gael sgwrs genedlaethol ynglŷn â sut i gymdeithasoli cyfalaf a sut i sicrhau bod hynny’n cael ei wireddu.

Wrth i mi fyfyrio ar yr ychydig fisoedd diwethaf yn arwain Cymdeithas Perchnogaeth y Gweithwyr, straeon ein haelodau yw’r hyn sydd wedi creu argraff; roedd llawer o’r busnesau hyn a berchnogir gan y gweithwyr yn gallu manteisio ar eu priodweddau perchnogaeth gan weithwyr – gan gynnwys ymddiriedaeth, grymuso pobl ac arweinyddiaeth gynhwysol a thosturiol – i addasu, arloesi ac ystwytho yn ystod yr argyfwng.

Wrth i’r Deyrnas Unedig symud i bennod nesaf y pandemig hwn, bydd y busnesau hyn hefyd yn dibynnu ar nodweddion eraill perchnogaeth gan weithwyr, gan gynnwys yr ymrwymiad i ymgysylltu â gweithwyr, edrych i’r tymor hir a blaenoriaethu gofalu am bob gweithiwr.

Gan fod #Ailadeiladu’nWell wedi dod yn arwyddair ar gyfer uchelgeisiau cynaliadwyedd, cydnerthedd, cydraddoldeb a chynhyrchedd, rydym bellach yn fwy hyderus nag erioed bod gan berchnogaeth gan weithwyr rôl arwyddocaol a dylanwadol i’w chwarae yn ein heconomi.

Cyhoeddir y blog hwn yn rhan o gyfres ar gyfer Pythefnos Cwmnïau Cydweithredol 2020. Gadewch i ni ailadeiladu’n well gyda’n gilydd. #CadwchGydweithredu

Deb Oxley OBE

 

“Gan fod #Ailadeiladu’nWell wedi dod yn arwyddair ar gyfer uchelgeisiau cynaliadwyedd, cydnerthedd, cydraddoldeb a chynhyrchedd, rydym bellach yn fwy hyderus nag erioed bod gan berchnogaeth gan weithwyr rôl arwyddocaol a dylanwadol i’w chwarae yn ein heconomi.”

Rhag ofn i chi eu methu..

Darllenwch fwy o'n blogiau #KeepCooperating ar gyfer Pythefnos Cwmnïau Cydweithredol 2020