Y wasg a barn | Blog | Perchnogaeth gweithwyr

Dan berchnogaeth gweithwyr – yr ateb i safonau amgylcheddol, cymdeithasol a llywodraethol uwch

Mae Graeme Nuttall OBE, partner yn y cwmni cyfreithiol Ewropeaidd Fieldfisher, wedi galw am i berchnogaeth gweithwyr gyrraedd uchelfannau newydd a chyflawni rhwymedigaethau amgylcheddol, cymdeithasol a llywodraethol.

By Rhodri McDonagh · July 30, 2020

See this page in: English

Mae sefydliadau perchnogaeth gweithwyr blaenllaw wedi cefnogi ei gynnig, gan gytuno y dylai cwmnïau sy’n eiddo i’w gweithwyr fod yn esiampl ar gyfer lleihau anghydraddoldeb, mynd i’r afael â newid yn yr hinsawdd a chynaliadwyedd, yn enwedig wrth i ni wynebu heriau parhaus COVID-19.

Mae Cymdeithas Perchnogaeth Gweithwyr y DU, Canolfan Cydweithredol Cymru, Yr Alban dros Berchnogaeth Gweithwyr, Cymdeithas ProShare Iwerddon a Pherchnogaeth Gweithwyr Awstralia wedi cyhoeddi ar y cyd eu bod yn annog pob cwmni sy’n eiddo i’w weithwyr i wneud cyfraniad cadarnhaol cyffredinol i gymdeithas a’r amgylchedd, fel rhan o’r broses o hyrwyddo llwyddiant y busnes, ac i wneud yr ymrwymiad hwn yn y modd cryfaf posibl. Mae Datblygu Cydweithredol yr Alban hefyd yn gweld perchnogaeth gweithwyr yn allweddol i economi gryfach, fwy cadarn, cynhyrchiol a theg.

Cyflwynodd Mr Nuttall, sy’n arbenigwr blaenllaw ar fodel busnes perchnogaeth gweithwyr ac awdur adolygiad dylanwadol Nuttall o berchnogaeth gweithwyr, ei syniadau yn narlith flynyddol Sefydliad Gandhi, y mae siaradwyr y gorffennol yn cynnwys yr Archesgob Desmond Tutu, Ei Sancteiddrwydd y Dalai Lama a chyn-Archesgob Caergaint Dr Rowan Williams. Mae Sefydliad Gandhi yn croesawu’r cymhwysiad ymarferol hwn o syniadau M K Gandhi.

“Mae’r amser yn iawn ar gyfer perchnogaeth gweithwyr gyda diben Gandhiaidd ychwanegol. Yr hyn mae M K Gandhi yn ein hannog i ystyried yw diffiniad newydd o berchnogaeth gweithwyr, diffiniad mwy beiddgar sy’n diffinio perchnogaeth gweithwyr gyda phwrpas corfforaethol ehangach, fel bod cwmnïau sy’n eiddo i weithwyr yn gyfystyr â dinasyddiaeth gorfforaethol dda,” meddai Mr Nuttall.

“Mae angen i ni weld newidiadau cadarnhaol mewn cymdeithas a’n perthynas â’r amgylchedd. Pa ddynameg well sydd yna i wneud y newidiadau hanfodol hyn na sianelu egni gweithwyr sy’n berchnogion tuag at ddod o hyd i atebion a’u rhoi ar waith?

“Gall y sector perchnogaeth gweithwyr arwain y ffordd mewn dinasyddiaeth gorfforaethol dda drwy gofleidio dibenion corfforaethol ehangach fel rhan o’r hyn y mae’n ei olygu i fod yn eiddo i weithwyr.”

Ychwanegodd Mr Nuttall fod pandemig COVID-19 wedi newid deinameg sylfaenol ein ffordd o weithio. Cyfeiriodd at ddatganiad ymgyrch ‘Build Back Better UK’ o’r hyn y mae am ei weld fel esiampl o sut y gall cymdeithas newid er gwell a diogelu gwasanaethau cyhoeddus, mynd i’r afael ag anghydraddoldeb yn ein cymunedau, darparu swyddi diogel sy’n talu’n dda a chreu economi ddiysgog sy’n gallu brwydro yn erbyn argyfwng yr hinsawdd.

Eglurodd Mr Nuttall nad yw hwn yn awgrym radical ar gyfer y sector perchnogaeth gweithwyr gan fod yna gwmnïau sy’n eiddo i’w gweithwyr, megis Riverford Organics a Paradigm Norton, sy’n Gorfforaethau B Ardystiedig. Mae yna hefyd gwmnïau cydfuddiannol a chwmnïau cydweithredol o dan arweiniad gweithwyr sydd eisoes yn cyfuno perchnogaeth gweithwyr gyda diben corfforaethol ehangach.

Dywedodd Deb Oxley, Prif Weithredwr, Cymdeithas Perchnogaeth Gweithwyr y DU: “Roedd tystiolaeth yn yr adroddiad, Ownership Dividend, yn dangos bod busnesau sy’n eiddo i weithwyr yn tueddu i fod â dull gweithredu sy’n eu helpu i ffynnu tra’n gwneud lles. Dyna pam ei bod yn teimlo’n naturiol i alw ar bob cwmni sy’n eiddo i’w weithwyr i ganolbwyntio ar wneud cyfraniad cadarnhaol cyffredinol i gymdeithas a’r amgylchedd, fel rhan o hyrwyddo llwyddiant y cwmni, ac i wneud yr ymrwymiad hwn yn y modd cryfaf sy’n briodol i’w busnes.”

Dywedodd Derek Walker, Prif Weithredwr Canolfan Cydweithredol Cymru: “Rydym yn falch o gefnogi galwad Graeme Nuttall i gwmnïau sy’n eiddo i’w gweithwyr arwain y ffordd yn y gymuned fusnes fel mentrau sy’n ymrwymo i wella cymdeithas a’r amgylchedd yn ogystal â cheisio llwyddiant economaidd. Mae angen y dull cyfrifol hwn nawr yn fwy nag erioed. Byddwn yn parhau i gefnogi’r nifer cynyddol o fusnesau sy’n eiddo i weithwyr yng Nghymru i fod yn ddinasyddion corfforaethol da.”

Dywedodd John Housego, aelod o fwrdd Yr Alban dros Berchnogaeth Gweithwyr: “Mae’r Alban dros Berchnogaeth Gweithwyr (SfEO) yn cefnogi’n llawn y cynnig y gall perchnogaeth gweithwyr fod yn sbardun ar gyfer cymdeithas well, decach a mwy cyfartal. Mae SfEO yn falch iawn o’r enghreifftiau rhagorol niferus o ddinasyddiaeth gorfforaethol dda a ddangoswyd gan y gymuned perchnogaeth gweithwyr yn yr Alban.”

Dywedodd Darah Zahran o Ddatblygu Cydweithredol yr Alban: “Mae Datblygu Cydweithredol yr Alban yn gwbl ymrwymedig i gefnogi a thyfu perchnogaeth gweithwyr yn yr Alban fel yr allwedd i economi gryfach, fwy cadarn, cynhyrchiol a thecach. Credwn fod busnesau sy’n eiddo i weithwyr yn yr Alban yn cynnig manteision ehangach i’r cymunedau lle maen nhw’n gweithredu, ac i gymdeithas yn gyffredinol. Mae’r pandemig wedi tynnu sylw at yr hyn sy’n bwysig; diogelu dyfodol hirdymor eu cwmnïau, gan eu gwreiddio yn eu cymuned leol a chadw swyddi, sgiliau a buddsoddiad.”

Dywedodd Seán Quill o Gymdeithas ProShare Iwerddon: “Yn y cyfnod ansicr hwn, rydyn ni’n ystyried bod perchnogaeth gweithwyr yn arf pwysig i helpu cwmnïau i ddarparu swyddi cryfach, mwy cadarn a chynhyrchiol. Credwn hefyd, lle mae gwir ymgysylltu â chyflogeion, y gall ac y bydd perchnogaeth gweithwyr yn gwneud cyfraniad cadarnhaol i’w hamgylchedd a’u cymdeithas leol drwy ddylanwad gweithwyr.”

Dywedodd Andrew Clements, Dirprwy Gadeirydd Perchnogaeth Gweithwyr Awstralia: “Rydym yn croesawu galwad Graeme Nuttall i ailddiffinio perchnogaeth gweithwyr fel ei fod yn gyfystyr â dinasyddiaeth gorfforaethol dda. Byddwn yn annog yr holl gwmnïau sy’n eiddo i weithwyr yn Awstralia i wneud cyfraniadau cadarnhaol i gymdeithas a’r amgylchedd fel rhan annatod o redeg busnes llwyddiannus sy’n darparu gwaith da.”

Dywedodd Mark Hoda, Cadeirydd ymddiriedolwyr Sefydliad Gandhi: “Mae angen gwerth Gandhiaidd ychwanegol ar bob cwmni. Mae effeithiau COVID-19 wedi cynyddu’r diddordeb mewn cwmnïau sy’n gwasanaethu diben cyhoeddus. Mae cwmnïau sy’n eiddo i’w gweithwyr mewn sefyllfa dda iawn i wneud hyn, oherwydd y cydgyfrifoldebau ar gyflogwyr a gweithwyr i helpu’r economi i adfer mewn ffordd well.”

Straeon eraill