Ni fu Cynhwysiant Digidol erioed yn bwysicach!

Mae Canolfan Cydweithredol Cymru (WCC) wedi bod yn darparu rhaglenni cynhwysiant digidol ers dros 15 mlynedd. Mae wedi bod yn bwysig erioed i ni.

Gweler y dudalen hon yn: English

Yn anffodus, un o’r pethau y mae’r pandemig wedi’i amlygu yw’r anghydraddoldebau a wynebir gan bobl sydd wedi’u cau allan yn ddigidol, waeth beth fo’u hoedran. Mae’r materion sy’n ymwneud â diffyg mynediad at ddyfeisiau a chysylltedd, y cymhelliant, y sgiliau a’r hyder i ymgysylltu â thechnoleg wedi gwaethygu. Mae wedi arwain at gynnydd yn y defnydd o’r term ‘Tlodi Data’, gydag aelwydydd yn gorfod dewis rhwng prynu bwyd, talu am nwy/trydan neu dalu am fand eang. Er bod rhai pobl a busnesau wedi gallu addasu’n gyflym, mae llawer wedi cael trafferthion mawr ac mae rhai nad ydynt wedi addasu o gwbl.

Mae rhaglen Cymunedau Digidol Cymru (DCW): Hyder Digidol, Iechyd a Llesiant yn ymwneud â chynhwysiant. Mae’n bodoli er mwyn lleihau allgáu digidol. Rydym eisiau Cymru lle mae gan bawb y sgiliau, y mynediad a’r cymhelliant i fod yn ddefnyddiwr hyderus o dechnoleg ddigidol.  Ond sut mae cyflawni hyn pan na allwn agor ein drysau a darparu gwasanaethau wyneb yn wyneb? Gyda’n gilydd gallwn wneud hyn, felly gadewch i ni ddechrau trafod!

Felly, beth mae DCW wedi bod yn ei wneud yn ystod y pandemig?

Pan ddechreuodd y cyfnod clo yn y DU ar 23 Mawrth cychwynnodd WCC ar daith i ddosbarthu dyfeisiau cyfrifiadur llechen ar fenthyg i gartrefi gofal ledled Cymru. Darparodd Llywodraeth Cymru £800k o gyllid ychwanegol i sicrhau bod preswylwyr yn cael cyfle i ymgysylltu â gwasanaethau meddygon teulu drwy ymgynghoriadau fideo a’u bod yn gallu cadw mewn cysylltiad â theulu a ffrindiau. Dros y tri mis dilynol sefydlodd WCC dîm prosiect, caffaelodd 1100 o ddyfeisiau llechen (Wi-Fi a sim wedi’i alluogi gyda thri mis o ddata), cysylltodd â phob cartref gofal ledled Cymru (1071) a dosbarthodd 1066 o ddyfeisiau i dros 590 o gartrefi.

Yn ogystal, cymerodd 382 o staff o 207 o gartrefi gofal ran yn sesiynau hyfforddi ‘Ymgynghoriad Fideo Mynychu yn Unrhyw Le’. Ychwanegwyd yr holl ddyfeisiau at system Rheoli Dyfeisiau Symudol gan fod hyn yn ein galluogi i fonitro faint o ddata sy’n cael ei ddefnyddio, cyfnodau o ddefnydd/anweithgarwch, rhaglwytho apiau defnyddiol ac i geo-dracio pe bai dyfeisiau’n mynd ar goll.

Hoffwn fanteisio ar y cyfle hwn i ddiolch i dîm DCW a chydweithwyr yn WCC am wirfoddoli i ddosbarthu’r dyfeisiau. Roedd yn sialens fawr, fe wnaethoch chi ymateb i’r her ac rydych chi wedi gwneud gwahaniaeth i fywydau cymaint o bobl.

Mae’r gwaith hwn wedi bod yn hanfodol bwysig gan ei fod wedi galluogi pobl i gadw mewn cysylltiad â theulu, ffrindiau, anifeiliaid anwes ac mae wedi cefnogi pobl i ffarwelio ag anwyliaid pan na allent fod yna wrth eu hochr.

“Y bore yma cynhaliwyd angladd menyw hyfryd. Roedd hi a’i gŵr wedi byw gyda’i gilydd yn y cartref gofal ers peth amser ac wedi bod yn briod ers dros 70 mlynedd. Ni allai’r gŵr fynychu’r angladd, felly defnyddiodd y staff yr iPad i ffrydio’r angladd yn fyw iddo ei wylio. Ymunodd y staff a’r preswylwyr ag ef i ganu emynau a dweud ffarwel. Dywedasant ei fod yn anhygoel o ostyngedig ac yn drist iawn, ond roedd yr iPad yn golygu y gallai’r gŵr fod yn rhan o ffarwelio â hi. Roedd hyn werth y byd iddo.”

Pa wersi ddysgon ni ar gyfer y cynllun benthyg llechi i Gartrefi Gofal?

  • Sicrhau cyswllt/hyrwyddwr digidol penodol ym mhob cartref gofal.
  • Peidio â chymryd yn ganiataol y bydd staff yn gyfarwydd ac yn hyderus wrth ddefnyddio technoleg.
  • Darganfod pa ddyfeisiau y mae staff yn gyfarwydd â nhw, android ac IOS
  • Deall sut y bydd pobl yn defnyddio’r dyfeisiau ac annog staff (niferus) i fynychu a/neu wylio sesiynau hyfforddi a recordiwyd ymlaen llaw
  • Darparu ystod o sesiynau hyfforddi sylfaenol iawn, sut i greu cyfrif e-bost, cyfrif Facebook, i ‘ysbrydoli drwy gyfryngau digidol’
  • Peidio â chymryd yn ganiataol, oherwydd bod y dyfeisiau wedi’u cyflwyno, y byddant yn cael eu defnyddio. Gwirio ar ôl wythnos neu ddwy i weld sut maen nhw’n dod ymlaen
  • Bydd angen cymorth technoleg ar bobl
  • Mae cysylltedd yn amrywio’n fawr ar draws Cartrefi Gofal.

Bydd llawer o’r gwersi uchod yr un fath ym mhob lleoliad y mae’r dyfeisiau’n mynd iddyng.  Rydym wedi ystyried y gwersi a’u cymhwyso ar gyfer y broses o gyflwyno rhagor o ddyfeisiau.

Yn ystod mis Hydref a mis Tachwedd, dosbarthwyd 225 o ddyfeisiau i gynlluniau Llety Gwarchod a hosbisau ledled Cymru. Cawsom 23 o geisiadau gan Landlordiaid Cymdeithasol Cofrestredig (RSL) ac awdurdodau lleol a phob un ohonynt yn llwyddiannus. Oni fyddem â mwy o ddyfeisiau ar gael!

Ym mis Tachwedd a mis Rhagfyr, rydym wedi bod yn dosbarthu 410 Chromebook i bob un o’r 22 awdurdod lleol ledled Cymru ar gyfer Gofalwyr Ifanc 16-18 oed. Ym mis Ionawr byddwn yn dosbarthu 550 Chromebook i Gymunedau dros Waith a Chymunedau dros Waith a Mwy.

Arloesi Digidol cyn Covid

Roedd DCW wedi bod yn gweithio’n agos gyda llawer o leoliadau gofal iechyd i ddod o hyd i ffyrdd o gefnogi cleifion/preswylwyr sy’n defnyddio technoleg. Dyma ychydig o enghreifftiau ond i ddarganfod mwy ewch i http://www.digitalcommunities.gov.wales/cy/.

  • Mae beic golwg stryd Google wedi bod yn ffordd wych i bobl â phroblemau symudedd gadw’n gorfforol egnïol, wrth feicio o amgylch eu cartrefi plentyndod a hel atgofion.
  • Seinyddion clyfar i wella’r sain o ddyfeisiau llechen ar gyfer preswylwyr sydd wedi colli eu clyw yn rhannol. Ffordd hawdd o ryngweithio â thechnoleg a darganfod gwybodaeth, penawdau newyddion ac ati…
  • Mae ein Harwyr Digidol wedi paru â chartrefi gofal ledled Cymru i gefnogi prosiect pontio’r cenedlaethau, gyda phlant yn helpu preswylwyr i fynd ar-lein a defnyddio’r rhyngrwyd.

Mae clustffonau Realiti Rhithwir wedi bod yn ymyriad pwerus i gleifion â dementia. Fel y dywed Louise Blackwell, Swyddog Datblygu Cymunedol Clwyd Alyn wrthym:

“Fel rhan o bartneriaeth sefydledig gyda Chymunedau Digidol Cymru, gwelodd Clwyd Alyn gyfle i gyfuno hyfforddiant cynhwysiant digidol â therapïau eraill fel therapi tynnu sylw/tawelu a hel atgofion.

“Yn un o’r sesiynau, roedd gennym fenyw â dementia nad yw’n cyfathrebu fawr iawn. Ond ar ôl gwylio’r ffilm fe ymgysylltodd lawer yn fwy ac fe wnaeth hyd yn oed roi cynnig ar y beic rhyngweithiol a gawsom gan Betsi Cadwalladr.”

Digidol yn codi’n uwch ar yr agenda wleidyddol

Yn ddiweddar, mae Llywodraeth Cymru wedi lansio cyfres o flogiau sy’n amlinellu’r chwe chenhadaeth sy’n sail i Strategaeth Ddigidol i Gymru ac mae’n eich gwahodd i roi adborth ar eich sylwadau. https://digidoladata.blog.llyw.cymru/2020/12/01/strategaeth-ddigidol-i-gymru–gosod-y-cyd-destun/

Y chwe chenhadaeth yw:

Data a chydweithredu, Cysylltedd Digidol, Cynhwysiant Digidol, Gwasanaethau Digidol, Economi Ddigidol a Sgiliau Digidol.  Rwy’n credu y gall pob darparwr tai ymdeimlo â phwysigrwydd rhai o’r rhain, os nad pob un ohonynt.

Yn ogystal â’r strategaeth mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi papur rhagolwg cynhwysiant digidol, https://llyw.cymru/rhagolwg-cynhwysiant-digidol-tuag-gymru-ddigidol-hyderus-html Un o’r grwpiau blaenoriaeth y mae’r rhagolwg yn canolbwyntio arno yw preswylwyr mewn tai cymdeithasol. Mae ystadegau o Arolwg Cenedlaethol Cymru 2019-20 yn dangos bod 17% o breswylwyr tai cymdeithasol wedi’u hallgáu’n ddigidol – tua 600,000 o drigolion, ac amcangyfrifir nad oes gan 105,000 o drigolion y pump sgil ddigidol sylfaenol er mwyn defnyddio’r rhyngrwyd yn hyderus.

Galwad i weithredu

Mae tîm DCW wedi bod yn gweithio’n agos gyda Landlordiaid Cymdeithasol Cofrestredig i deilwra’r gwasanaeth er mwyn diwallu eich anghenion sefydliadol, ac anghenion eich tenantiaid. Gadewch i ni wneud 2021 y flwyddyn y byddwn yn ymateb yn gydweithredol i’r her ac yn anelu at gefnogi pob preswylydd sy’n fregus/sydd wedi’i allgáu’n ddigidol sydd am ddefnyddio technoleg!

Cysylltwch â ni digital.communitieswales@wales.coop

Mae gennym amrywiaeth o wasanaethau masnachol wedi’u hariannu’n llawn wedi’u cynllunio’n benodol ar gyfer y sector tai. I gael rhagor o wybodaeth cysylltwch â Jocelle.lovell@wales.coop

Photo of Jocelle Lovell

Jocelle Lovell, Cyfarwyddwr Cymunedau Cynhwysol

Mwy ar y pwnc hwn