Llwyddiant lobïo dros gydweithfeydd tai yng nghyllideb 2020

Mae Cyllideb 2020 yn cynnwys cyhoeddiad calonogol iawn i gwmnïau cydweithredol tai rhent preifat. Ni fydd angen iddynt dalu trethi cosbol mwyach, gyda'r nod o atal yr arfer anonest a elwir yn 'amlennu eiddo'. Gan James Wright, Co-operative UK

See this page in: English

Yn sgil gwaith gwych ar y cyd rhwng Co-operatives UK, Friendly Housing Action, Radial Routes a’r Cydffederasiwn Tai Cydweithredol, yn ogystal â gwaith casglu tystiolaeth, cyflwyniadau manwl (a chyfnod o oedi oherwydd y trafferthion ym myd gwleidyddol y DU), mae’r llywodraeth wedi cyflawni’r addewid ar gyfer cwmnïau tai cydweithredol. O ganlyniad i’r newid hwn, gall cwmnïau cydweithredol tai a rennir gynnig dewis amgen i rentu gan landlord sy’n fforddiadwy ac yn rymusol, hyd yn oed mewn lleoedd lle mae costau tai yn uchel iawn.

Nid oligarchiaid yw cwmnïau tai cydweithredol

I’r rhai ohonoch nad ydynt yn rhan o’r elît byd-eang llygredig, ystyr ‘amlennu’ yw rhoi perchenogaeth o eiddo preswyl drud mewn endid corfforaethol (neu rwydwaith o endidau) fel ffordd o guddio’r ffaith eich bod yn berchen ar asedau ac osgoi talu trethi arnynt.

Yn anffodus, gan fod cwmnïau tai cydweithredol hefyd yn berchen ar eiddo drwy endid corfforaethol, cawsant eu dal gan hyn ynghyd â’r oligarchiaid. Sicrhaodd y llywodraeth nad oedd landlordiaid cymdeithasol na busnesau cyfreithlon sy’n ymwneud ag eiddo yn cael eu dal ond, fel sy’n digwydd mor aml, ni chafodd cwmnïau cydweithredol eu hystyried yn briodol.

Cynnydd mawr mewn rhenti

Ar hyn o bryd, mae’n rhaid i gwmnïau tai cydweithredol nad ydynt yn landlordiaid cymdeithasol dalu treth ychwanegol o £3,500 y flwyddyn o leiaf ar eiddo sy’n werth mwy na £500,000. Roedd rhai cwmnïau cydweithredol wedi gorfod codi rhenti gan 39% i dalu hyn.

At hynny, mae’n rhaid i unrhyw gwmni tai cydweithredol sy’n dechrau arni ac sydd am brynu eiddo sy’n werth mwy na £500,000, dalu 15% ychwanegol ar Dreth Stamp. Dim ond drwy ofyn am renti llawer uwch y gellir talu am hyn.

Mae hyn yn golygu bod byw mewn tai cydweithredol mwy a rennir yn llai fforddiadwy, yn arbennig mewn ardaloedd o’r DU lle mae costau tai eisoes yn uchel, ac mewn cyfnod pan allai opsiynau tai cymunedol a reolir y gellir eu fforddio fod mor fuddiol.

Sut y gall cwmnïau cydweithredol ennill

Yn gynnar yn 2018, dechreuodd Co-operatives UK gydweithio â Friendly Housing Action, Radical Routes a’r Cydffederasiwn Tai Cydweithredol i wneud gwaith lobïo i sicrhau y byddai’r cwmnïau cydweithredol hyn yn cael eu rhyddhau’n llwyr o’r trethi cosbol hyn. Mae cymysgedd o gydweithio gwych, tystiolaeth, lobïo gofalus a chyflwyniadau o ansawdd wedi dwyn ffrwyth.

Mwy ar gydweithfeydd tai