Mae byw yn gymunedol yn helpu grŵp o ffrindiau i gefnogi ei gilydd trwy gyfnodau anodd

Mae'r pedwar ffrind yn byw gyda'i gilydd yn Rhydaman ac yn awr eisiau helpu eraill trwy ddatblygu eu daliad bach i fenter tai cymunedol hunangynhaliol.

See this page in: English

Dyw hi ddim bob amser yn hawdd cefnogi ffrindiau drwy broblemau iechyd meddwl a chorfforol pan nad ydych chi’n byw yn agos i’ch gilydd. Felly, cymerodd Roz, Heather, Chris a Jo yr awenau, gan werthu eu heiddo a symud 100 milltir o Fryste i fyw mewn tyddyn yn Llandybie, Sir Gâr.

Mae’r pedwar ffrind yn byw gyda’i gilydd mewn tŷ teras yn Rhydaman ac maent am ddatblygu eu tyddyn, MeddwlCoed, i fod yn fenter tai hunangynhaliol dan arweinid y gymuned a fydd yn darparu tai fforddiadwy mewn cymuned gefnogol. Yn ystod y gaeaf eleni byddant yn gweithio ar gais cynllunio o dan y cynllun One Planet Development

Eglurodd Roz Clarke, sydd â ffibromyalgia, nad oedd byw ym Mryste yn gweithio i’r grŵp:

“Roedden ni’n arfer teithio’n ôl ac ymlaen drwy Fryste i ofalu am ein gilydd a helpu pan oedd angen, ond doeth hi ddim yn hawdd. Yn 2016 y dechreuom ni sgwrsio am ba mor anodd oedd pethau, a chymaint haws fyddai byw yn agos at ein gilydd i allu helpu’n gilydd.

“Fel grŵp, roedd gennym ni safbwyntiau tebyg hefyd ar fyw’n gynaliadwy ond roedden ni’n ei chael hi’n anodd gwneud hyn ym Mryste felly fis Ebrill y llynedd symudodd pawb i Sir Gâr. Rydym ni’n pedwar bellach yn byw gyda’n gilydd yn ein cartref yn Rhydaman ac yn cydbwyso gwaith ar y tyddyn gyda gwaith arall, a’n cyflyrau meddygol.”

Ychwanegodd Roz eu bod wedi cael croeso cynnes gan y gymuned leol:

“Roedden ni’n bryderus y byddai pobl yn meddwl ein bod yn hipis gwyllt, ond mae pawb wedi bod yn groesawus iawn, gan ein helpu mewn llawer o ffyrdd ac mae ffermwyr lleol wedi bod yn sgwrsio gyda ni am rai o’n mentrau fel garddio heb danwydd ffosil a pheidio ag aredig yn ddwfn ar y fferm.

“Nawr hoffem annog eraill i gyfrannu at yr hyn rydym yn ei wneud yn MeddwlCoed. Rydym yn bwriadu cynnal digwyddiad plannu coed mawr ac am i bobl ddod draw i gefnogi er mwyn i ni allu sgwrsio gyda nhw am y manteision o fyw mewn prosiect tai ar y cyd cefnogol fel ein un ni.”

Roz Clarke

Dim ond un o fudiad mawr o gynlluniau cydweithredol a thai cymunedol yng Nghymru yw MeddwlCoed sy’n cael eu hyrwyddo gan Ganolfan Cydweithredol Cymru gyda’i rhaglen Cymunedau’n Creu Cartrefi. Mae’r rhaglen yn cael ei chyllido gan The Nationwide Foundation a Llywodraeth Cymru.

Datgelodd ymchwil ddiweddar gan Ganolfan Cydweithredol Cymru bod y rhai a oedd yn byw mewn tai dan arweiniad y gymuned yn teimlo fel eu bod wedi’u hynysu llai a’u bod wedi’u hamgylchynu gan rwydwaith cefnogol, gyda gwell iechyd a lles meddyliol. Maent hefyd wedi datblygu eu set sgiliau ymhellach ynghyd â magu mwy o hyder.

Meddai Jocelle Lovell, rheolwr y rhaglen Cymunedau’n Creu Cartrefi ar gyfer Canolfan Cydweithredol Cymru:

“Mae MeddwlCoed yn ffrwyth llafur prosiect cyd-gartrefu cefnogol, sydd wedi tarddu o angen clir i’r rhai sy’n cymryd rhan. Mae’r ffaith eu bod bellach yn chwilio am bobl i rwydweithio gyda nhw sy’n rhannu’r un diddordebau a phryderon i fod yn bartneriaid i ddarparu canlyniadau buddiol i bawb o’r tir yn hyfryd ac rydym yn eu cefnogi gant y cant.

“Mae Cymru yn wynebu argyfwng tai, gyda llawer o bobl yn methu fforddio prynu cartref na rhentu. Dyw’r broblem ddim yn mynd i ddiflannu, felly mae angen ffyrdd newydd a chreadigol o weithio o’i chwmpas – mae cynlluniau tai dan arweiniad y gymuned yn ddatblygiad cyffrous sy’n datrys y broblem fforddiadwyedd ac sy’n helpu i greu cymunedau cadarn, tebyg.”

“Dylai unrhyw un sy’n teimlo’n unig, wedi’u hynysu neu sy’n cael trafferthion yn eu llety presennol ystyried datblygu rhywbeth tebyg i MeddwlCoed. Lle i bobl allu byw mewn heddwch, ond gyda chymorth a chefnogaeth wrth law os ydyn nhw ei angen. Mae’n gwbl groes i gymdeithas bell heddiw.”

Jocelle Lovell, rheolwr y rhaglen Cymunedau’n Creu Cartrefi ar gyfer Canolfan Cydweithredol Cymru

Mae Canolfan Cydweithredol Cymru wedi bod yn cefnogi a hyrwyddo twf cartrefi dan arweiniad y gymuned ers 2012, ac ym mis Ebrill eleni, lansiodd ei rhaglen Cymunedau’n Creu Cartrefi sy’n ceisio sbarduno’r galw am dai cydweithredol a dan arweiniad y gymuned ledled Cymru.

Gyda mwy na 30 cynllun eisoes ar waith ledled Cymru, gellir creu cymunedau at ddibenion amrywiol a gweledigaethau a rennir. Mae rhai cynlluniau wedi’u creu i wneud tai yn fwy fforddiadwy ar gyfer trigolion, ond mae eraill wedi’u datblygu ar gyfer pobl sydd am fyw bywydau ecogyfeillgar gwell.

Meddwl Coed (LtR) Chris, Jo, Roz and Heather

Eisiau sefydlu cynllun tai tebyg? Cysylltwch â ni.

co-op.housing@wales.coop

Cynnwys cysylltiedig