Mae’r sector busnesau cymdeithasol yng Nghymru yn werth £2.37 biliwn i economi Cymru

Mae'r sector busnesau cymdeithasol yng Nghymru yn werth £2.37 biliwn i economi Cymru ac mae'n cefnogi oddeutu 40,800 o swyddi, yn ôl data newydd* a gyhoeddir heddiw gan Busnes Cymdeithasol Cymru.

22 May, 17

Nododd adroddiad ‘Mapio’r Sector Busnesau Cymdeithasol yng Nghymru’* fod 1,698 o sefydliadau’n gweithredu yn y sector busnesau cymdeithasol yng Nghymru, sy’n cynnwys cwmnïau cydweithredol, cwmnïau cydfuddiannol, mentrau cymdeithasol a busnesau y mae’r gweithwyr yn berchen arnynt. Mae’r adroddiad yn seiliedig ar ddata arolwg 810 o sefydliadau, sy’n cynrychioli 48% o’r sector. Y canfyddiadau allweddol yw:

• Amcangyfrifir bod y sector cyfan yn werth £2.37 biliwn i economi Cymru

• Mae’r sector yn cefnogi 40,800 o swyddi â thâl a 48,000–58,000 o wirfoddolwyr

• Yn aml, ceir busnesau cymdeithasol mewn ardaloedd o amddifadedd cymdeithasol, yn cefnogi cymunedau, yn cynnig swyddi a hyfforddiant ac yn aml yn darparu gwasanaethau y byddai’n anodd i’r sector cyhoeddus a’r sector preifat eu cynnal

• Mae busnesau cymdeithasol yn fusnesau sy’n cael eu cymell gan nodau cymdeithasol neu amgylcheddol. Yng Nghymru, mae nifer fawr o’r rhain yn canolbwyntio ar wella cymuned benodol neu wella iechyd a lles

• Mae’r sector yn tyfu ac yn datblygu. Denodd 84% o fusnesau cymdeithasol gwsmeriaid neu gleientiaid newydd yn y 12 mis diwethaf, a denodd 24% fuddsoddiad i ehangu yn ystod yr un cyfnod. Mae’r sector yn hyderus ar gyfer y dyfodol, gyda 69% o fusnesau cymdeithasol yn disgwyl i drosiant gynyddu dros y ddwy i dair blynedd nesaf

• Nododd busnesau cymdeithasol yr angen am gefnogaeth o ran dod o hyd i fuddsoddiad, marchnata a chyllid i helpu i dyfu a chynnal eu busnesau.

Image Caption: Creating Enterprise CIC

Glenn Bowen, Cyfarwyddwr Menter Canolfan Cydweithredol Cymru:

“Mae tystiolaeth glir o sector busnes cymdeithasol entrepreneuraidd sy’n tyfu ac yn fwyfwy hyderus sydd wedi’i adeiladu ar atgyfnerthu sylfeini. Mae’r adroddiad yn awgrymu bod y sector wedi profi twf gwirioneddol yn y ddwy flynedd ers cynnal yr ymchwil fanwl ddiwethaf. Mae’n cynnig cipolwg ar sector deinamig ac ymatebol sy’n ceisio datblygu’n gyson a chynnig cynhyrchion a gwasanaethau newydd.

Ychwanegodd Bowen:

“Yn aml, mae busnesau cymdeithasol yn cael eu sefydlu o ganlyniad i faterion a nodir ar lawr gwlad gan gymuned leol. Maent yn llenwi bylchau mewn darpariaeth ac, mewn rhai achosion, yn tyfu drwy ddulliau cyflenwi arloesol a diffinio gwasanaethau mewn ymateb uniongyrchol i anghenion eu cymuned. Yn yr amgylchedd presennol, lle mae ansicrwydd ynghylch effeithiau Brexit a buddsoddiad enfawr posibl mewn prosiectau seilwaith mawr drwy Fargeinion Dinesig, mae busnesau cymdeithasol yn cynnig dull ‘o’r gwaelod i fyny’, a arweinir gan y gymuned, o ymdrin â datblygu economaidd a chymunedol.”

Ken Skates AC, Llywodraeth Cymru Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a Seilwaith:

“Rwy’n croesawu’r adroddiad hwn yn fawr. Mae’n sicr yn atgyfnerthu cyfraniad enfawr a chynyddol busnesau cymdeithasol at fywyd yng Nghymru. Mae’r sector bellach werth cymaint â £2.37 biliwn i economi Cymru ac yn creu swyddi a chyfleoedd gwirfoddoli ar gyfer tua 100,000 o bobl. Yn bwysicach na dim, mae hefyd yn darparu gwasanaethau allweddol yn ein cymunedau, yn llenwi bylchau o safbwynt darpariaeth y sector preifat a’r sector cyhoeddus ac yn helpu i wella cyrhaeddiad addysgol, yn darparu gofal cymdeithasol yng nghartrefi pobl a hefyd yn lleihau anghydraddoldeb, ac yn arbennig yn ein cymunedau mwyaf difreintiedig. “

“Mae’r Llywodraeth hon wedi ymrwymo i gydweithio’n agos â busnesau cymdeithasol er mwyn eu helpu i dyfu a ffynnu. Bydd yr ymrwymiad hwn yn agwedd ganolog ar ein pedair strategaeth lywodraethol a thrawsbynciol a fydd

Mae Busnes Cymdeithasol Cymru yn brosiect gwerth £11m a ariennir gan Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop a Llywodraeth Cymru, sy’n rhan o deulu Busnes Cymru ac a gyflwynir gan Canolfan Cydweithredol Cymru.

Er mwyn gweld y crynodeb gweithredol a’r adroddiad llawn ‘Mapio’r Sector Busnesau Cymdeithasol yng Nghymru, Ebrill 2017’ ewch i http://bit.ly/MapiorSectorBusnesau

*Mapio’r Sector Busnesau Cymdeithasol yng Nghymru, Ebrill 2017: Lluniwyd yr adroddiad a chynhaliwyd yr ymchwil gan Wavehill Ltd. Comisiynwyd a chyhoeddwyd gan Busnes Cymdeithasol Cymru. Cynhaliwyd yr arolwg rhwng mis Medi a mis Rhagfyr 2016. Cymerodd 810 o sefydliadau ran yn yr ymchwil, sy’n cynrychioli 48% o’r sector.