Arddangosfa ffotograffiaeth yn dathlu 250 mlynedd o gydweithredu yng Nghymru

Bydd arddangosfa ffotograffiaeth newydd sbon sy'n adlewyrchu'r mudiad cydweithredol bywiog a deinamig sy'n bodoli yng Nghymru yn mynd ar-lein ddydd Mawrth 11 Mai 2021. Mae'r arddangosfa 'Wyneb Modern Cwmnïau Cydweithredol yng Nghymru' wedi'i lansio i gyd-fynd â 250 mlynedd ers geni Robert Owen yn y Drenewydd, ac mae'n dwyn ynghyd waith ffotograffwyr sy'n portreadu busnesau cydweithredol yn datblygu cenedl gryfach, decach a mwy cydweithredol.

Gweler y dudalen hon yn: English

Cyflwynir yr arddangosfa gan Ganolfan Cydweithredol Cymru, mewn partneriaeth ag Amgueddfa Cwm Cynon yn Aberdâr, Amgueddfa Robert Owen yn y Drenewydd, a Galeri yng Nghaernarfon.

Mae 14 Mai 2021 yn nodi 250 mlynedd ers geni Robert Owen yn y Drenewydd, Powys. Roedd Robert Owen yn wneuthurwr tecstilau, yn ddyngarwr ac yn ddiwygiwr cymdeithasol. Roedd yn un o sylfaenwyr sosialaeth a’r mudiad cydweithredol hefyd. Drwy gydol ei oes, bu’n hyrwyddo hawliau gweithwyr, yn arwain y gwaith o ddatblygu cwmnïau cydweithredol a’r mudiad undebau llafur, ac yn cefnogi ymgyrchoedd i basio deddfau yn ymwneud â llafur plant, addysg am ddim a gofal plant yn y blynyddoedd cynnar.

Mae’r arddangosfa wedi’i churadu gan Catherine Evans, Rheolwr Polisi a Chyfathrebu Canolfan Cydweithredol Cymru. Meddai Catherine: “Er iddo gael ei eni 250 mlynedd yn ôl, mae dylanwad Owen yn fyw heddiw, wedi’i diogelu gan y 474 o fusnesau cydweithredol annibynnol sy’n bodoli yng Nghymru ar hyn o bryd, a’r grwpiau cymunedol di-rif sy’n gweithredu yn unol â gwerthoedd fel hunangymorth, hunangyfrifoldeb, democratiaeth, cydraddoldeb, tegwch ac undod.

“Ar adeg o ddiddordeb mawr mewn ‘ailgodi’n gryfach’ a mabwysiadu dull mwy cydweithredol o adfywio cymunedol a datblygu economaidd, mae’r ffotograffau’n adlewyrchu mudiad sydd eisoes yn gwneud hyn yng Nghymru. Mae’r ffotograffau’n herio’r canfyddiad bod cydweithredu a mentrau cydweithredol yn syniad hanesyddol a fu farw yng nghanol yr ugeinfed ganrif. Mewn amgylchedd ôl-Covid, mae’n hanfodol ein bod yn deall perthnasedd modern y mudiad cydweithredol, ac mae’r arddangosfa hon yn gyfle i gael y sgwrs honno.”

Mae’r arddangosfa yn dangos gwaith naw ffotograffydd, gan gynnwys James Davies, Mike Dean, Keith Freeburn, Philip Griffiths, Natasha Hirst, a Patrick Olner.

Meddai Catherine: “Yn ystod y 12 mis diwethaf mae llawer o sefydliadau a gweithwyr llawrydd yn y sector diwylliannol wedi wynebu anawsterau enfawr. Roeddem eisiau dathlu Pen-blwydd Robert Owen mewn ffordd sy’n cefnogi’r rhai sy’n gweithio yn y sector hwn. Mae amlygu gwaith naw ffotograffydd gwych a gweithio mewn partneriaeth â thri lleoliad cymunedol yn teimlo fel ffordd addas o anrhydeddu Owen a’i werthoedd.”

Mae’r cwmnïau cydweithredol sy’n cael eu portreadu yn yr arddangosfa yn cynnwys Awel Aman Tawe (ffotograff gan Philip Griffiths). Cwmni cydweithredol yw Awel sy’n berchen ac yn cynnal dau dyrbin gwynt 2.35MW Enercon ar Fynydd y Gwrhyd, 20 milltir i’r gogledd o Abertawe. Mae’r tyrbinau hyn yn cynhyrchu ynni glân, carbon isel – amcangyfrifir bod 12,558 MWh o ynni glân yn cael ei gynhyrchu bob blwyddyn, sy’n ddigon i gyflenwi dros 2,500 o gartrefi. Mae elw’r fenter yn cefnogi prosiectau sy’n mynd i’r afael â thlodi tanwydd ac yn datblygu prosiectau ynni adnewyddadwy eraill. Mae’r tîm sy’n gyfrifol am y fenter gydweithredol hon yn rheoli Egni Solar Co-op hefyd, sydd wedi gosod gwerth 179kW o baneli solar ar saith adeilad cymunedol lleol, y cynllun solar mwyaf yn hanes Cymru.

Hefyd, mae’r arddangosfa yn cynnwys delwedd o’r Pengwern Arms (ffotograff gan Mike Dean), tafarn a gwesty sy’n eiddo i’r gymuned yn Llan Ffestiniog. Caewyd y dafarn yn 2009, ond daeth grŵp penderfynol o drigolion lleol at ei gilydd i brynu’r adeilad a’i ailagor fel cwmni cydweithredol cymunedol. Mae’n fusnes llwyddiannus erbyn hyn sy’n cynnig tafarn, bwyty a gwesty/gwely a brecwast. Fel cwmni cydweithredol, mae’n cael ei redeg fel menter gymunedol ddemocrataidd er budd y pentref a’r ardal.

Ewch i’r arddangosfa yn:

https://www.galericaernarfon.com/robertowen250.html

The Modern Face of Co-ops in Wales

Modern Face of Co-ops in Wales- A Virtual Exhibition

Join with us in celebrating the 250th Anniversary of Robert Owen's birth

14 May 2021 marks the 250th Anniversary of the birth of Robert Owen. Owen is widely acknowledged as the father of co-operation, and the Wales Co-operative Centre is running activities to mark the event.