Blog | Covid-19 | Cydweithredol | Economi sylfaenol | Y wasg a barn

Ailadeiladu economi Cymru ar ôl COVID-19

Yn ôl Dirprwy Weinidog yr Economi a Thrafnidiaeth, Lee Waters AS, dyma'r amser i dyfu'r economi cydweithredol er mwyn newid, addasu ac ail-adeiladu'n gryfach nag erioed.

By Catherine Evans · June 22, 2020

See this page in: English

Mae gan gwmnïau cydweithredol rôl allweddol wrth gyfrannu at fywydau a bywoliaeth pobl yng Nghymru, wrth iddynt adfer ar ôl effaith pandemig COVID-19.

Er nad yw effaith lawn y pandemig ar y sector cydweithredol a mentrau cymdeithasol ehangach yma yng Nghymru yn amlwg eto, mae’r coronafeirws wedi cyflymu’r angen i newid, addasu ac ailadeiladu’n gryfach nag erioed.

Mae’r ychydig fisoedd diwethaf wedi dangos i ni ein bod yn ymateb i argyfwng gyda charedigrwydd. Er gwaetha’r boen a’r dinistr a achoswyd gan COVID-19, mae cymunedau ledled Cymru wedi defnyddio dulliau cydweithredol yn hytrach na gwrthdaro wrth ymateb, a bydd hyn yn hollbwysig wrth symud ymlaen.

Mae adroddiad “Owning the Future” yn cynnwys sawl cynnig ymarferol pwysig y gellir eu defnyddio i lunio’r dyfodol.

Er enghraifft, “cynllun i ddatblygu’n gydweithredol”, sydd, nid yn unig yn golygu bod nifer fawr o fusnesau cydweithredol sy’n eiddo i ddefnyddwyr, cyflogeion a/neu gymunedau ac a gaiff eu rhedeg ganddynt, a chyfran fwy o’r farchnad i gwmnïau cydweithredol, ond mae hefyd yn gosod gwerthoedd cydweithredol ar waith mewn busnesau eraill.

Mae cynllun ar gyfer economi sy’n seiliedig ar le yn cydnabod yr effaith hollbwysig ar y lleoliadau y cânt eu gweithredu ynddynt, ac mae’n berthnasol iawn i’n dull o weithredu ar gyfer Datblygu Economaidd Rhanbarthol a’r Economi Sylfaenol rwyf yn awyddus iawn i’w datblygu yng Nghymru.

Er mwyn adfer mewn ffordd deg a chynaliadwy, mae’r sector yng Nghymru yn awyddus i greu fframwaith a fydd yn gweithio i bawb, ac sy’n gwobrwyo ymddygiadau sy’n adlewyrchu ein gwerthoedd ac sy’n cyfrannu at fudd i bawb. Mae hyn yn golygu datblygu’r sector cydweithredol, a sicrhau bod y gwerthoedd a’r egwyddorion cydweithredol, cadarn yn rhan annatod o’r economi ehangach.

Rhaid i’r economi decach rydym am ei gweld gydweddu â’i chymunedau’n well, rhaid iddi rannu’r pŵer ac ailddosbarthu cyfoeth, a rhaid i werthoedd cydweithredol fod yn sail iddi. Ni fydd hyn yn digwydd ar hap – mae angen mynd ati’n rhagweithiol i ymyrryd, er mwyn ehangu perchenogaeth a newid y ffordd y caiff gwobrwyon economaidd eu dosbarthu.

Mae’n debygol iawn y bydd entrepreneuriaid yn dewis mentrau cydweithredol a chymdeithasol fel model busnes, er mwyn datrys heriau cymdeithasol, economaidd ac amgylcheddol. Byddwn yn parhau i weithio er mwyn sicrhau mai Cymru yw’r lle gorau i ddechrau a datblygu menter gymdeithasol.

Caiff y blog hwn ei gyhoeddi fel rhan o gyfres ar gyfer digwyddiad Pythefnos y Cwmnïau Cydweithredol 2020. #KeepCooperating

Lee Waters

“Mae cymunedau ledled Cymru wedi defnyddio dulliau cydweithredol yn hytrach na gwrthdaro wrth ymateb, a bydd hyn yn hollbwysig wrth symud ymlaen.”