Blog

Rhaglen wedi’i hariannu gan Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop (ERDF) yn creu 200 o fentrau cymdeithasol mewn llai na dwy flynedd

Mae’r fenter gymdeithasol ddiweddaraf i’w hymgorffori wedi helpu dosbarthu 6,000 o fagiau bwyd ledled Sir Pen-y-bont ar Ogwr, yn gyfystyr â dros 60 tunnell o fwyd.

By Rhodri McDonagh · 15 Rhagfyr 2021

Gweler y dudalen hon yn: English

Mae rhaglen cymorth busnes a gyflawnwyd gan Ganolfan Cydweithredol Cymru wedi helpu creu 200 o fentrau cymdeithasol dros y ddwy flynedd diwethaf, gan ddarparu tystiolaeth gynyddol fod busnes cymdeithasol yn prysur ddatblygu’n fodel cychwyn busnes o ddewis ar gyfer darpar entrepreneuriaid yng Nghymru.

Baobab Bach CIC ym Mhen-y-bont ar Ogwr yw’r 200fed menter gymdeithasol i’w hymgorffori’n swyddogol ers lansio rhaglen Dechrau Busnes, Busnes Cymdeithasol Cymru yn ôl ym mis Tachwedd 2019. Yn ystod y cyfnod clo cyntaf, fe wnaeth y rhiant gwmni Eclipse Wales Services gynhyrchu’r syniad i sefydlu Pantrïoedd Cymunedol mewn cymunedau lleol, gan ddefnyddio bwydydd dros ben i helpu cefnogi pobl a lleoliadau trwy gydol y pandemig trwy ddarparu mynediad i fwyd fforddiadwy. Yn dilyn prosiect peilot llwyddiannus, mae’r niferoedd wedi cynyddu i dros 12 o bantrïoedd cymunedol ledled Sir Pen-y-bont ar Ogwr, a bydd 13 ohonyn nhw cyn hir.

Mae Alison Westwood, Cyfarwyddwr Baobab Bach CIC, yn egluro mwy:

“Mae cleientiaid yn defnyddio’r pantri am amrywiaeth o resymau; fel arfer, maent yn byw ar gyllideb dynn ond mae defnyddio’r pantri yn golygu eu bod yn gallu gwneud i’w harian ‘fynd ymhellach’. Rydym yn dosbarthu i gleientiaid nad ydynt yn gallu mynd i’r pantri, e.e. cleientiaid ag anabledd, llai o symudedd, y rhai bregus ac oedrannus, neu’r rheiny heb unrhyw fath o gludiant.

“Hyd yma, mae dros 6,000 o fagiau bwyd wedi’u dosbarthu, sy’n gyfystyr â dros 60 tunnell o fwyd. Mae’r pantrïoedd yn datblygu cysylltiadau gyda gwasanaethau cymorth lleol, ac yn cyfeirio ac yn atgyfeirio cleientiaid yn briodol. Mae nifer o bantrïoedd yn cynnig te a choffi hefyd, a’r cyfle i aros a chael sgwrs er mwyn helpu lleddfu unigrwydd ac ynysigrwydd, a gwella lles.”

Arweiniodd llwyddiant y prosiect peilot at ddeialog gyda Busnes Cymdeithasol Cymru a’i gynghorydd Tom Addiscott i archwilio ffyrdd o ddatblygu’r rhwydwaith pantrïoedd a’i gynnal. Hefyd, fe wnaethant ffurfio partneriaeth gyda Linc Cymru, a oedd yn gweithio gyda Baobab i gael cyllid o Grant Tlodi Bwyd Llywodraeth Cymru.

Ychwanegodd Alison:

“Rydym yn ddiolchgar iawn am y cymorth a’r gefnogaeth anhygoel a gawsom gan Tom Addiscott a Busnes Cymdeithasol Cymru i sefydlu Baobab Bach CIC. Mae’r pandemig wedi ein herio ni gyd ond mae wedi bod yn galonogol iawn cael gweithio gyda Tom a Busnes Cymdeithasol Cymru ac i gydnabod ein bod yn datblygu gwasanaeth cynaliadwy yn lleol a fydd yn cynorthwyo pobl Sir Pen-y-bont ar Ogwr, a thu hwnt, ymhell i’r dyfodol.

“Rydym yn disgwyl y bydd Baobab Bach, gyda chefnogaeth barhaus Busnes Cymdeithasol Cymru, yn datblygu’r rhwydwaith o Bantrïoedd Cymunedol a chaffis lles i’r dyfodol, gan fod o fudd i’r amgylchedd hefyd drwy leihau faint o fwyd sy’n mynd i dirlenwi, ac annog prosiectau tyfu’n lleol.”

llun o bobl yn dal llysiau
200fed menter gymdeithasol wedi’i hymgorffori, CBC Baobab Bach – Canolfan Gymunedol Nantymoel, Pen-y-bont ar Ogwr (chwith i’r dde): Tom Addiscott, Cynghorydd Busnes yn Busnes Cymdeithasol Cymru gyda John ac Alison Westwood o CBC Baobab Bach.

Mae tîm o gynghorwyr busnes arbenigol Cychwyn Busnes Busnes Cymdeithasol Cymru wedi’u lleoli ledled y wlad i helpu gyda phopeth o gynllunio busnes a datblygu byrddau i strategaeth werthu ac ymgysylltiad rhanddeiliaid.

Dywedodd Carly McCreesh, Rheolwr Prosiectau ar gyfer Busnes Cymdeithasol Cymru:

“Rydym yn hynod falch o fod wedi ymgorffori 200 o fusnesau cymdeithasol yn ystod y cyfnod economaidd hynod ansefydlog ac anodd hwn. Rydym wedi helpu unigolion ysbrydoledig a grwpiau cymunedol i roi eu syniadau busnes ar waith ac mae wedi bod yn bleser llwyr eu helpu i ymsefydlu, creu swyddi, a gwneud pethau anhygoel yn eu cymunedau.

“Yn sgil Covid-19, ni fu amser pwysicach erioed i gymunedau barhau i fod yn arloesol trwy fusnes. O helpu ein grwpiau mwyaf bregus a difreintiedig yng Nghymru, i fynd i’r afael â’n hargyfwng hinsawdd, gobeithio y gall unigolion a grwpiau cymunedol barhau i weld busnes cymdeithasol fel y model busnes o ddewis am flynyddoedd i ddod.

Mae’r rheiny sy’n dymuno creu effaith gadarnhaol yn eu cymunedau lleol trwy fusnes yn cael eu hannog i ymgeisio am y cymorth busnes sy’n cael ei ariannu’n llawn sydd ar gael drwy’r rhaglen a ariennir gan yr ERDF.

Ychwanegodd Carly:

“Mae busnesau cymdeithasol yn dod yn fodel busnes fwyfwy poblogaidd am fod llai o bwyslais ar hyrwyddo elw i’r eithaf a symud mwy tuag at greu budd i’r cymunedau y maent yn byw ynddynt. I barhau’r symud cynyddol hwn, rydym angen i’r rheiny sy’n gwneud gwahaniaeth yn ein cymunedau ddod ymlaen a helpu creu dyfodol gwell i Gymru. Nid oes angen profiad mewn busnes arnoch chi, dim ond syniad a’r ysgogiad i wneud rhywbeth da. P’un a ydych yn angerddol dros addysg, chwaraeon, y celfyddydau, gofal cymdeithasol neu unrhyw beth arall yn y canol, gall ein prosiect Busnes Newydd helpu troi eich syniad a’ch angerdd yn fusnes cymdeithasol hyfyw.”

Mae gwasanaeth cymorth Busnes Newydd Busnes Cymdeithasol Cymru yn cael ei ariannu gan Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop a’i gyflwyno gan Ganolfan Cydweithredol Cymru.

I gael gwybod mwy, ewch i: www.wales.coop/socialbusinesswales-new-start

Llun o blentyn yn pentyrru tuniau o tiwna
200fed menter gymdeithasol wedi’i hymgorffori, CBC Baobab Bach – Canolfan Gymunedol Nantymoel, Pen-y-bont ar Ogwr: Clara 2 oed a hanner

Newyddion eraill