Blog

Sut allwn ni cefnogi arweinwyr y trydydd sector i sicrhau’r buddion mwyaf posibl o dechnoleg ddigidol?

Mae'r pandemig wedi nodi'n glir pa mor hanfodol yw sgiliau digidol i elusennau a mentrau cymdeithasol. Ond gall dulliau digidol fod yn her fawr, i sefydliadau gwirfoddol bach yn benodol. Felly beth arall allwn ni ei wneud i helpu’r trydydd sector yng Nghymru, gofynnodd Prif Weithredwr Canolfan Cydweithredol Cymru, Derek Walker.

By Rhodri McDonagh · Mawrth 25, 2021

Gweler y dudalen hon yn: English

Mae llawer o elusennau a mentrau cymdeithasol ledled Cymru ar daith drawsnewidiol ac yn cynyddu eu heffaith trwy ddefnyddio technoleg ddigidol yn glyfar. Ond mae rhannau o’r trydydd sector ar ei hôl hi, oherwydd nid oes ganddyn nhw’r sgiliau, yr adnoddau na’r gallu i symud ymlaen gyda dulliau digidol. Mae sefydliadau hyn yn angen cymorth i gyflymu eu cynnydd a diwallu anghenion eu defnyddwyr gwasanaeth yn well.

Dros y flwyddyn ddiwethaf, mae gwaith elusennau a mentrau cymdeithasol wedi bod yn bwysicach nag erioed. Mae’r sefydliadau hyn wir wedi camu i fyny i gefnogi pobl mewn angen. Mae llawer wedi gwneud hynny trwy addasu i ddefnyddio technoleg i’w cadw’n gysylltiedig a pharhau i ddarparu gwasanaethau hanfodol.

Un enghraifft o sefydliad a oedd wedi gorfod newid y ffordd mae nhw’n gweithio yn llwyr yw Vibe Youth. Mae’r fenter gymdeithasol hon o Abertawe yn helpu pobl ifanc sydd mewn perygl o ynysu cymdeithasol ac ymddieithrio. Cyn 2020, roedd eu gwaith yn cynnwys cyswllt â phobl ifanc wyneb yn wyneb ond dros nos, gyda’r ysgolion yn cau a chyfleusterau eraill, nid oedd y dull hwn yn opsiwn mwyach. Ystyriodd Vibe Youth gael gefnogaeth y llywodraeth, fel y cynllun furlough, a chau i lawr am ychydig fisoedd. Ond, fe wnaethant benderfynu na allent adael pobl ifanc heb gymorth. Felly fe wnaethant ail-weithio eu gwasanaethau i symud ar-lein. Trwy lawer o waith caled, mae nhw wedi llwyddo i aros ar agor trwy gydol y pandemig ac wedi gallu parhau i helpu pobl ifanc trwy’r amseroedd anodd hyn.

Er bod nifer dda o enghreifftiau ysbrydoledig fel Vibe Youth, mae yna hefyd ddigon o sefydliadau eraill sydd wedi cael trafferth i addasu. Mae Adroddiad Sgiliau Digidol Elusen 2020 yn amlinellu’r effaith y mae’r pandemig wedi’i chael ar ddefnyddio digidol yn y trydydd sector ledled y DU. Dywedodd 66% o’r ymatebwyr eu bod yn cyflawni’r holl waith o bell, ond mae nifer sylweddol (27%) wedi gorfod canslo gwasanaethau oherwydd nad oes ganddyn nhw na’u defnyddwyr y dechnoleg na’r sgiliau angenrheidiol i’w cyrchu ar-lein.

Mae’n amlwg bod lawer o sefydliadau trydydd sector yng Nghymru angen mwy o gefnogaeth ar ddulliau digidol. Mae nhw angen rhaglenni sy’n helpu gyda sgiliau digidol ac i thrawsnewid gwasanaethau, yn ogystal ag am hyfforddiant penodol i’r rheini sydd arwain sefydliadau i gefnogi diwylliant o arweinyddiaeth ddigidol. Byddai gwerth hefyd mewn hwyluso cyfleoedd i elusennau dysgu o’n gilydd.

Mae angen parhaus hefyd i helpu pobl sydd wedi’u gwahardd yn ddigidol i allu cyrchu gwybodaeth a gwasanaethau, sy’n faes lle mae gan y trydydd sector lawer o arbenigedd. Mae’r ffigurau cyfredol yn dangos bod 10% o bobl o hyd ddim yn defnyddio’r rhyngrwyd yn rheolaidd, neu ddim o gwbl. Mae’r gyfran yn llawer uwch ymhlith y rhai sy’n hŷn, ar incwm-is, sydd â phroblemau iechyd tymor hir, neu sydd heb y sgiliau anghenreidiol. Mae cynhwysiant digidol nid yn unig yn swydd i’r llywodraeth. Mae angen i’r trydydd sector ymateb i anghenion cymunedol am sgiliau digidol sylfaenol a pharhau i gael cymorth i wneud hynny.

Nawr yw’r amser i drydydd sector Cymru sylweddoli’r cyfle o’r byd digidol. Ynghyd â’r CCGC, mae Canolfan Cydweithredol Cymru ar hyn o bryd yn ystyried beth y gallwn ei wneud i ddarparu mwy o gefnogaeth ar digidol yn y sector trydydd. Mae gennym ddiddordeb mewn clywed pa gefnogaeth sydd ei hangen ar eich sefydliad i lywio ein camau nesaf. Anfonwch e-bost ataf i derek.walker@wales.coop gyda’ch meddyliau a’ch syniadau.

I orffen, nodyn ar gyfer eich dyddiadur. Llynedd, cynhaliodd Canolfan Cydweithredol Cymru y “Tech Fest for Social Good” cyntaf. Gwelsom lawer o enghreifftiau gwych o ddatblygiadau technolegol yn y trydydd sector. Fe wnaethon ni ddysgu sut mae clustffonau rhithwirionedd yn caniatáu i bobl â dementia gael eu cludo yn ôl i atgofion eu plentyndod, a sut mae mentrau cymdeithasol yn y sector celfyddydau a diwylliannol wedi defnyddio technoleg ddigidol i gyfathrebu â’u cynulleidfaoedd drwy y pandemig. Oherwydd y galw poblogaidd, bydd #TechFest4SocialGood yn dod yn ôl! Bydd yn digwydd yn ystod Wythnos Arweinwyr Digidol 2021 rhwng 14 a 18 Mehefin. Cofiwch y dyddiau hynny a dilynwch cyfrifon cyfryngau cymdeithasol Canolfan Cydweithredol Cymru i gael mwy o wybodaeth.

 

A picture of Derek Walker

Derek Walker
Prif Weithredwr, Canolfan Cydweithredol Cymru