Mae Cydweithrediaeth Dai yn dod â bywyd i adfywiad stad yn y cymoedd

Mae Cydweithrediaeth Dai Taf Fechan yn darparu opsiwn fforddiadwy, ansawdd uchel i drigolion Gelli-deg ac wedi ailddiffinio’r ardal fel lle y mae pobl am fyw ynddi.

See this page in: English

Mae Cydweithrediaeth Dai Taf Fechan yn gydweithrediaeth dai gwbl gydfeddiannol yn Gelli-deg, a ddatblygwyd mewn partneriaeth â Cartrefi Cymoedd Merthyr. Mae’n cynnwys 12 fflat dwy ystafell wely sy’n cael eu gosod ar rent canolradd, sy’n golygu eu bod yn opsiwn tai fforddiadwy yn yr ardal.

Cydweithrediaeth dai cwbl gydfuddiannol yw un lle mae’r holl denantiaid yn aelodau o’r gydweithrediaeth a’r holl aelodau cyfetholedig yn denantiaid. Mae hyn yn golygu bod y tenantiaid sy’n byw yn Nhaf Fechan yn rheoli’r gwaith o redeg y gydweithrediaeth ac yn gyfrifol am bopeth o gasglu rhent a dewis tenantiaid, i gaffael gwasanaethau glanhau a chynnal a chadw.

Taf Fechan was formed in 2015 under the Co-operative and Community Benefit Societies Act 2014.

Sefydlwyd Taf Fechan yn 2015 o dan Ddeddf Cymdeithasau Cydweithredol a Chymdeithasau Budd Cymunedol 2014.

Roedd adnewyddu adeilad Taf Fechan yn rhan o’r strategaeth adfywio ehangach ar gyfer Gelli-deg. Mae’r fflatiau ym mhen blaen stad Gelli-deg, gyferbyn â’r ysgol leol ac ar y brif ffordd i’r gymuned. Cyn sefydlu’r gydweithrediaeth, roedd y rhan fwyaf o’r fflatiau wedi bod yn wag ers y 1990au ac wedi mynd â’u pen iddynt ac yn rhoi argraff gyntaf wael i unrhyw un a oedd yn gyrru i’r ardal. Roeddynt wedi cael enw drwg am ymddygiad gwrthgymdeithasol hefyd a bron yn amhosibl i’w gosod, hyd yn oed ar rent isel.

Roedd Cartrefi Cymoedd Merthyr yn teimlo mai’r ffordd i ysgogi galw am dai yn Gelli-deg oedd cynnig amrywiaeth o wahanol fathau o ddeiliadaeth yn yr ardal. Cynhaliwyd arfarniad o wahanol opsiynau ar gyfer fflatiau Taf Fechan, a oedd yn cynnwys eu dymchwel, ond yn y diwedd penderfynwyd mai adnewyddu a ffurfio cydweithrediaeth dai oedd yr ateb mwyaf priodol.

Roedd Cartrefi Cymoedd Merthyr yn deall bod angen i’r tai fod o ansawdd uchel er mwyn denu pobl i’r ardal, ac er bod y costau adnewyddu’n uchel roedd y prosiect yn cynnig ei hun i lwybr cyllid newydd.

Roedd Cartrefi Cymoedd Merthyr wedi gweld enghreifftiau o awdurdodau lleol yn y DU yn benthyg arian i gymdeithasau tai, felly gofynnwyd i Gyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful weithio mewn partneriaeth â nhw. Roedd yr awdurdod lleol yn gefnogol iawn, gan fod y prosiect yn cynnwys elfennau adfywio ac y gallai ddarparu mwy o dai fforddiadwy yn yr ardal.

Cymerodd yr awdurdod lleol fenthyciad 25 mlynedd ar drefniant benthyca darbodus gan y Bwrdd Benthyciadau Gwaith Cyhoeddus, gyda chyfradd llog sefydlog. Yna, benthycwyd yr arian hwn ymlaen i Cartrefi Cymoedd Merthyr ar gyfradd llog isel iawn, a ddefnyddiodd y benthyciad i adnewyddu’r adeilad, sydd ar brydles i Gydweithrediaeth Dai Taf Fechan erbyn hyn.

Gan fod yr Awdurdod Lleol a’r Gymdeithas Dai yn cydweithio benthycwyd yr arian ar gyfradd isel, sy’n golygu bod Cydweithrediaeth Dai Taf Fechan yn gallu cadw rhenti’n fforddiadwy, gan gadw ansawdd eu cartrefi’n uchel yr un pryd.

Fel cydweithrediaeth gwbl gydfuddiannol, mae holl drigolion Taf Fechan yn aelodau, a’r holl aelodau’n drigolion. Maent yn cynnal cyfarfodydd misol ac mae yna bwyllgor gwirfoddol i sicrhau bod y busnes yn gweithredu’n effeithiol ac effeithlon. Mae aelodau’n gyfrifol am lanhau mannau cymunedol ac eiddo gwag, dyraniadau, archwiliadau eiddo a chynnal a chadw’r ardd.

Maent yn prynu gwasanaethau gan Cartrefi Cymoedd Merthyr, yn cynnwys gwasanaeth trwsio a chasglu rhent, ond nid oes rhaid iddynt wneud hyn; pe na bai’r aelodau’n fodlon mwyach â’r gwasanaethau a ddarperir gan Cartrefi Cymoedd Merthyr gallent gaffael gwasanaethau o fffynonellau eraill.

Mae Cydweithrediaeth Dai Taf Fechan wedi cael effaith gadarnhaol ar y gymuned leol yn barod; mae Cartrefi Cymoedd Merthyr wedi gweld cynnydd yn y galw am eiddo yn yr ardal, ac mae gan Gydweithrediaeth Dai Taf Fechan restr aros hir.

Mae manteision eraill yn cynnwys:

  • Dim achosion o ymddygiad gwrthgymdeithasol ers sefydlu’r gydweithrediaeth
  • Amser ar gyfer cymorth rheoli tai’n isel
  • Amser trosiant eiddo gwag yn isel
  • Creu cysylltiadau cadarnhaol a rhwydwaith cymunedol cefnogol
  • Tenantiaethau cynaliadwy
  • Mae’r pwyllgor yn gallu pennu’r cynnydd yn y rhent blynyddol
  • Mae’r aelodau’n dewis y gwasanaethau maent am eu cael a phwy sy’n eu darparu
  • Ymdeimlad o berchnogaeth a rheolaeth, gyda’r opsiwn i ddewis i ymgymryd â mwy o gyfrifoldebau
  • Mae’r aelodau’n rhan o’r broses o wneud penderfyniadau sy’n effeithio arnyn nhw.

Gofynnodd Cartrefi Cymoedd Merthyr am gymorth a chyngor ar gyfer y prosiect gan y Prosiect Tai Cydweithredol, a reolir gan Ganolfan Gydweithredol Cymru. Bu’r Prosiect Tai Cydweithredol, law yn llaw â’r Cydffederasiwn Tai Cydweithredol yn helpu Cartrefi Cymoedd Merthyr gyda gwaith ymgysylltu cynnar ac i ddewis aelodau, codi ymwybyddiaeth yn y gymuned leol, cynghori ar strwythurau llywodraethu, a datblygu pecyn hyfforddi pwrpasol i aelodau.

Cymerodd holl aelodau Cydweithrediaeth Tai Taf Fechan ran yn y rhaglen hyfforddi 6 mis, a oedd yn trafod rheoli tai, egwyddorion cydweithrediaeth, adeiladu tîm, strwythurau llywodraethu, cyllidebu a chyllid, a rhedeg cymdeithas gydweithrediaeth. Rhoddodd yr hyfforddiant hwn y sgiliau a’r wybodaeth angenrheidiol i’r aelodau redeg a rheoli cydweithrediaeth dai lwyddiannus.

Cydweithrediaeth Dai Taf Fechan – Beth yw barn y trigolion

Mae tenantiaid Cydweithfa Dai Taf Fechan yn dweud wrthym sut beth yw byw yno, beth maen nhw’n gyfrifol amdano a sut mae penderfyniadau’n cael eu gwneud.

Cydweithrediaeth Dai Taf Fechan – Astudiaeth achos technegol

Cewch glywed gan staff Cartrefi Cymoedd Merthyr am sut y sefydlwyd Cydweithfa Dai Taf Fechan, yr effaith gadarnhaol y mae wedi’i chael ar adfywio ardal Gellideg a sut y gallai Canolfan Cydweithredol Cymru eu cefnogi.

Cysylltwch â ni i weld sut y gallem eich helpu chi ar eich taith tai cydweithredol a arweinir gan y gymuned.

co-op.housing@wales.coop

Cynnwys cysylltiedig