Blog | Cydweithredol | Menter gymdeithasol | Policy

Y Diweddaraf am y Gronfa Ffyniant Gyffredin

Dyma Derek Walker yn rhannu diweddariad ar Gronfa Ffyniant Gyffredin y DU gan Lywodraeth y DU, gan gynnwys blaenoriaethau ar gyfer cyllid.

By Ceri-Anne Fidler Jones · 8 Gorffennaf 2021

Gweler y dudalen hon yn: English

Mae manylion yn dechrau ymddangos am y Gronfa Ffyniant Gyffredin, a fydd yn un o’r cronfeydd sy’n cymryd lle cyllid yr UE. Cafodd Cymru fudd sylweddol o gyllid yr UE. Felly, mae’n bwysig bod y gronfa newydd yn bodloni anghenion cymunedau a sefydliadau Cymru sy’n barod i ymgeisio pan fydd y cyllid yn barod am geisiadau.

Felly, beth rydym yn ei wybod mor belled?

Gwyddom y bydd y gronfa’n gweithredu ledled y DU, gan ddefnyddio’r pwerau cymorth ariannol newydd ym Mil Marchnad Fewnol y DU. Mae’n annhebygol y bydd Llywodraeth Cymru’n rhan o ddarparu’r gronfa. Bydd y cyllid yn dod o San Steffan ac yn mynd yn uniongyrchol i sefydliadau cymwys. Mae hwn yn newid mawr gan ein bod yn gyfarwydd â Llywodraeth Cymru’n cymryd y llyw o ran rhaglenni’r UE dros yr ugain mlynedd diwethaf.

Bydd y Gronfa’n targedu y lleoedd â’r angen mwyaf yn y DU, fel hen ardaloedd diwydiannol, trefi difreintiedig a chymunedau arfordirol. Bydd ail ran y gronfa’n targedu pobl â’r angen mwyaf trwy raglenni cyflogaeth a sgiliau penodol.

Bydd y Gronfa’n blaenoriaethu gweithgareddau yn y categorïau canlynol:

  • buddsoddiad mewn pobl a sgiliau wedi’u teilwra i anghenion lleol, fel hyfforddiant sy’n seiliedig ar waith, ategu a theilwra rhaglenni cenedlaethol (e.e. y gyllideb addysg oedolion); a chymorth lleol arall (e.e. y blynyddoedd cynnar)
  • buddsoddi mewn cymunedau a lle, gan gynnwys cyfleusterau diwylliannol a chwaraeon, seilwaith dinesig, gwyrdd a gwledig, asedau y mae’r gymuned yn berchen arnynt, gwelliannau i ganol trefi a thrafnidiaeth a chysylltedd digidol
  • buddsoddiad i fusnesau lleol, gan gynnwys cefnogi arloesedd, mabwysiadu technoleg werdd, yn unol ag anghenion lleol.

Nid ydym yn gwybod maint y Gronfa Ffyniant Gyffredin ar hyn o bryd. Bydd y swm hwnnw’n cael ei gytuno yn yr adolygiad gwario nesaf. Mae Llywodraeth y DU wedi addo na fydd Cymru ar ei cholled o gymharu â’r cyllid a gafodd gan yr UE.

Gyda’r Gronfa Codi’r Gwastad, cronfa gyferbyniol sy’n canolbwyntio ar raglenni cyfalaf, mae Llywodraeth y DU wedi datgan y bydd Cymru’n cael o leiaf 5% o’r cyfanswm yn y rownd gyntaf o gyllid. Nid yw’n glir a fydd yr ymagwedd hon yn cael ei rhoi ar waith o ran y Gronfa Ffyniant Cyffredin. Pa un a yw hyn yn golygu bod Cymru’n colli allan o gymharu â threfniadau ariannu’r UE fydd yn dibynnu ar gyfanswm y cyllid, gan i Gymru dderbyn mwy o arian na rhannau eraill o’r DU gan y seiliwyd y dyraniadau cyllid ar angen.

Rydym eisoes wedi rhannu ein barnau ar y Gronfa Ffyniant Gyffredin yma.  Amlinellwn sut y credwn na ddylai Cymru gael llai na’r hyn a gaiff gan Gronfeydd Strwythurol Ewrop. Gwnaethom ddadlau hefyd y dylai cyllid blynyddol lluosog barhau gan fod hyn yn caniatáu i sefydliadau ganolbwyntio ar gyflawni, ac mae’n cynnig mwy o sefydlogrwydd ariannu.

Mae dal llawer i’w benderfynu, sy’n golygu bod cyfle i ddylanwadu ar ffurf y gronfa. Mae Llywodraeth y DU yn cynllunio sesiynau ymgynghori pellach dros yr haf a byddwn yn rhannu manylion y sesiynau hynny wrth iddynt ddod ar gael.