Cyfranddaliadau cymunedol | News

Gobaith cymuned leol i sicrhau ‘calon’ y pentref trwy brynu’r dafarn

Mae trigolion yn Sir Benfro yn annog pobl i brynu ‘darn o hanes’ er mwyn diogelu tafarn ganrifoedd oed a chreu adnodd cymdeithasol mawr ei angen i’r gymuned gyfan.

By Catherine Evans · May 23, 2019

See this page in: English

Mae trigolion yn Sir Benfro yn annog pobl i brynu ‘darn o hanes’ er mwyn diogelu tafarn ganrifoedd oed a chreu adnodd cymdeithasol mawr ei angen i’r gymuned gyfan.

Er 250 o flynyddoedd, mae’r White Hart Inn wedi bod yn ganolog i fywyd pentref Llandudoch – gan gynnig lluniaeth a gorffwysfa i drigolion lleol ac aelodau’r teulu brenhinol fel ei gilydd.

Nawr, mae dyfodol y White Hart yn ansicr, gyda’r adeilad ar werth. Er iddi fod ar werth er 2016, ni ddaethpwyd o hyd i brynwr eto ac fe wnaeth ei pherchenogion presennol ganu cloch y dafarn hanesyddol hon am y tro olaf ar 5 Mai.

Ond, a hwythau’n benderfynol o beidio â cholli rhan annatod o’r pentref, sefydlodd trigolion lleol brosiect y White Hart Community Inn a mynd ati i godi’r £270,000 angenrheidiol i brynu rhydd-ddaliad y dafarn a’i rhedeg fel cymuned.

Jo Pitt and Victoria Goddard from the White Hart Community Inn
Aelodau pwyllgor y White Hart Community Inn, Victoria Goddard (chwith) a Jo Pitt.

Gyda chymorth prosiect Cyfrannau Cymunedol Cymru, sy’n cael ei gyflwyno gan Ganolfan Cydweithredol Cymru a’i ariannu gan Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol, lansiodd y grŵp gynnig prynu cyfrannau ym mis Mawrth eleni.

Cost pob cyfran yw £200, a gall pobl brynu rhwng un a 100 o gyfrannau. Hyd yn hyn, mae’r cynllun wedi codi dros £70,000, ac mae’r grŵp yn gobeithio sicrhau’r swm cyfan erbyn yr hydref.

“Mae’r White Hart mor bwysig i’r gymuned,” esbonia cadeirydd y prosiect, Jo Pitt. “Mae llawer o hanes yn perthyn i’r dafarn. Yn ôl y sôn, ymwelodd y Llyngesydd Arglwydd Nelson â Llandudoch ac, yn fwy diweddar, galwodd eu huchelderau brenhinol, Tywysog Cymru a Duges Cernyw, heibio i’r dafarn yn ystod taith o’r pentref.”

Mae prynu cyfran yn y dafarn hynafol – sy’n dathlu ei phen-blwydd yn 250 oed ar 17 Mai – yn fwy na chodi arian; mae’n gyfle i brynu “darn o hanes”.

“Mae’n rhaid i chi fod dros 16 oed i brynu cyfran, ond gall gwarcheidwaid eu prynu. Mae llawer o rieni yn y pentref yn prynu cyfrannau yn rhodd i’w plant.”

Gyda mwy a mwy o ymwybyddiaeth o lesiant ac iechyd meddwl mewn cymunedau gwledig, mae cael rhywle i gyfarfod a chymdeithasu yn hanfodol, ffaith sy’n chwarae rhan annatod yn ymdrechion y gymuned i brynu’r dafarn.

“Nid yr alcohol sy’n bwysig; y bobl a’r agwedd gymdeithasol sy’n bwysig,” dywed aelod arall o’r grŵp, Victoria Goddard. “Mewn cymuned wledig, mae angen rhywle arnoch i gymdeithasu ac uno’r gymuned.”

Meddai Jo, “Rydym ni wedi gweld gostyngiad yn y gwasanaethau a’r cludiant mewn ardaloedd gwledig, felly nid yw’r un cyfleoedd ar gael i gymdeithasu ag sydd mewn trefi a dinasoedd. Felly, ein gobaith yw gallu ymestyn darpariaeth y White Hart fel ei bod yn ganolbwynt gweithgareddau am resymau amrywiol trwy gydol y dydd ac ategu gweithgareddau eraill sy’n digwydd yn Llandudoch.”

Mae’r pentref, sy’n gartref i Abaty Llandudoch o’r 12fed ganrif, marchnad cynhyrchwyr arobryn poblogaidd, wythnosol, a thraeth prydferth cyfagos Poppit, yn denu ymwelwyr o bob cwr o’r byd. Mae cael tafarn leol sy’n ffynnu yn ychwanegu at yr apêl i dwristiaid sy’n awyddus i gael blas ar fywyd Cymru a chael ymdeimlad o le.

Mae cynlluniau’r gymuned eisoes wedi denu diddordeb o dramor. Dywed Jo, “Rydym yn gobeithio y bydd cyn-drigolion y pentref neu bobl ag atgofion o ymweld â Llandudoch hefyd yn ein helpu ni i gyflawni’n nod.”

Meddai Carly McCreesh, Rheolwr Prosiect Cyfrannau Cymunedol Cymru yng Nghanolfan Cydweithredol Cymru: “Y dafarn leol yw calon ac enaid llawer o gymunedau ar hyd a lled y wlad ond mae Cymru’n colli un dafarn yr wythnos ar hyn o bryd, gwaetha’r modd. Gall cynllun cyfrannau cymunedol roi’r grym i bobl leol achub y lleoedd sy’n bwysig iddyn nhw, neu helpu perchenogion i adael eu gwaddol mewn dwylo diogel.

“Mae dros 70 o dafarndai llwyddiannus ym mherchenogaeth y gymuned ledled y Deyrnas Unedig ac, ar hyn o bryd, mae cynigion cyfrannau ar waith gennym gyda nifer o grwpiau yng Nghymru i helpu cynyddu’r nifer hwnnw, gan gynnwys Menter y Plu yn Llanystumdwy.

Trwy fuddsoddi yn y gwasanaethau a’r cyfleusterau sy’n bwysig iddynt, a gallu dweud eu dweud am y ffordd caiff y rhain eu rhedeg, mae cymunedau’n ennill ymdeimlad o berchenogaeth ac yn tyfu’n gryfach wrth iddynt weithio gyda’i gilydd i newid eu dyfodol.”

Mae cymorth ychwanegol i’r gymuned wedi’i ddarparu gan Planed a Sefydliad Plunkett hefyd, meddai Jo. “Ers i ni ddechrau ar y fenter hon, rydym wedi cael cymorth aruthrol gan nifer o sefydliadau, gan gynnwys Canolfan Cydweithredol Cymru, Planed a Sefydliad Plunkett.

“Mae eu cymorth a’u cyngor wedi’n galluogi ni i gymryd y camau angenrheidiol tuag at wireddu ein huchelgais, sef prynu a rhedeg y White Hart Inn fel cymuned.”

Cyfrannau Cymunedol Cymru

Mae prosiect Cyfrannau Cymunedol Cymru, a ariennir gan Y Gronfa Loteri Fawr wedi’i chynllunio i helpu cymunedau i redeg cynigion rhannu i arbed neu wella eu hasedau lleol. Gellir cynnig cymorth ar unrhyw adeg trwy gydol y broses, o ddechrau a pharatoi hyd at gwblhau ac ar ôl gofal.

Ceisiwch ein cymorth