Blog | Cydweithredol | Menter gymdeithasol | Policy

Yr achos o blaid busnesau cymdeithasol yn cyflawni Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol

Dylai busnesau cymdeithasol fod mewn lle delfrydol i helpu cyrff cyhoeddus i gyflawni Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol. Ond sut y gallwn helpu cyrff cyhoeddus i ddeall busnesau cymdeithasol, a sut y gallwn eu helpu i gyflawni'r Ddeddf? Mae'r blog hwn yn cynnwys cyfeiriadau at adnoddau a all fod o ddefnydd i fusnesau cymdeithasol wrth drafod â chyrff cyhoeddus. Rhowch gynnig arnynt, a rhowch wybod i ni a ydynt yn ddefnyddiol yn eich trafodaethau.

By Ceri-Anne Fidler Jones · February 5, 2020

See this page in: English

Nod Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol Llywodraeth Cymru yw gwella llesiant economaidd, amgylcheddol, cymdeithasol a diwylliannol Cymru. Mae’n ofynnol i gyrff cyhoeddus gydweithio er mwyn mynd i’r afael â heriau’r dyfodol yn rhagweithiol, wrth weithio gydag unigolion a’r cymunedau o’u hamgylch. Rhaid i atebion fod yn gynaliadwy, ac ni allant beryglu gallu cenedlaethau’r dyfodol i ddiwallu eu hanghenion eu hunain.

Dylai’r Ddeddf fod yn gyfle ar gyfer busnesau cymdeithasol yng Nghymru. Fel busnesau a gaiff eu hysgogi gan ddiben penodol, eu nod yw cyflawni amcanion economaidd, cymdeithasol, amgylcheddol a diwylliannol. Mae ganddynt wir botensial i helpu i gyflawni’r Ddeddf. Ond rydym yn clywed gan fusnesau cymdeithasol nad ydynt yn gweld unrhyw newidiadau sylweddol o ran dulliau gweithredu ar lawr gwlad eto. Sut y gallwn helpu cyrff cyhoeddus i ddeall busnesau cymdeithasol a sut y gall busnesau cymdeithasol eu helpu i gyflawni’r Ddeddf?

Fel sector, mae angen i ni gael negeseuon clir am y ffordd y gall busnesau cymdeithasol helpu i gyflawni’r Ddeddf. Fel busnesau a gaiff eu hysgogi gan amcanion economaidd., cymdeithasol, amgylcheddol neu ddiwylliannol, maent yn cyflawni ym mhob un o’r pedair elfen llesiant – sef llesiant cymdeithasol, economaidd, amgylcheddol a diwylliannol Cymru. Mae busnesau cymdeithasol yn ymgorffori sawl un o’r pum ffordd o weithio a grybwyllir yn y Ddeddf – hirdymor, atal, integreiddio, cydweithredu a chynnwys. Mae’r rhain yn ddulliau defnyddiol i’n helpu i ddeall sut mae ein prosiectau a’n gwaith yn cyflawni amcanion y Ddeddf.  Er enghraifft, gallai busnesau cymdeithasol ddilyn Fframwaith Cenedlaethau’r Dyfodol ar gyfer Prosiectau er mwyn helpu i feithrin dealltwriaeth ddyfnach o’r ffordd mae eu gwaith yn cyflawni amcanion y Ddeddf, er mwyn iddynt allu cyfleu negeseuon clir i gyrff cyhoeddus.

Mae rhai o’r canllawiau a roddir i gyrff cyhoeddus sy’n cyflawni’r Ddeddf hefyd yn cyfeirio at fusnesau cymdeithasol. Dylem dynnu sylw at yr enghreifftiau hyn wrth i ni drafod â chyrff cyhoeddus. Datblygwyd sawl Taith tuag at Lesiant gan Gomisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru, mewn partneriaeth â Chanolfan Cydweithredol Cymru a saith sefydliad arall gan gynnwys Iechyd Cyhoeddus Cymru, Cymdeithas Tai United Welsh ac Interlink. Datblygwyd Taith ar gyfer pob un o’r nodau llesiant, a nodwyd ‘camau’ tuag at newid. Dyma’r camau y dylai cyrff cyhoeddus a sefydliadau eraill eu cymryd ar eu taith i gyflawni’r nodau llesiant.

Maent yn cynnwys enghreifftiau lle y dylai cyrff cyhoeddus ystyried gweithio gyda busnesau cymdeithasol. Er enghraifft, mae’r Daith tuag at Gymru Lewyrchus yn cynnwys proses gaffael teg a lleol. Fel rhan o hyn, nodir camau y gall cyrff cyhoeddus eu cymryd er mwyn dechrau gweithio gyda busnesau cymdeithasol, gan gynnwys dod o hyd i fusnesau cymdeithasol lleol, penodi hyrwyddwyr gwerth cymdeithasol a rhoi cymorth i fusnesau cymdeithasol feithrin y gallu i gynnig ar gyfer contractau’r sector cyhoeddus.

Drwy ddefnyddio’r adnoddau hyn, gallwn ddechrau newid ein trafodaethau â chyrff cyhoeddus i ddangos effaith bosibl ein sector ar y gwaith o gyflawni’r Ddeddf. Rhowch wybod i ni os byddwch yn rhoi cynnig arnynt, a nodwch a ydynt yn ddefnyddiol wrth drafod.